Zawezwanie do próby ugodowej – właściwość sądu

Leszek Bloch        24 sierpnia 2016        Komentarze (4)

Zawezwanie do próby ugodowej częściej aniżeli do pojednania jest wykorzystywane jako sposób przerywania biegu przedawnienia i na pierwszy rzut oka jest to instytucja nieskomplikowana i nie budząca wątpliwości.

Jednak nic bardziej mylnego 🙂 : jeśli wejść w szczegóły tej regulacji okazuje się że „im dalej w las tym więcej drzew”. Bo jak inaczej określić prawnicze spory na temat chociażby właściwości miejscowej sądu przy zawezwaniu do próby ugodowej?

Rozbieżności dotyczyły (i nadal dotyczą) mianowicie tego czy właściwość miejscowa sądu określona art. 185 k.p.c. jest właściwością wyłączną czy też przemienną.

Kwestia ta ma niebagatelne praktyczne znaczenie: często często sąd właściwy dla wnioskodawcy i strony zawezwanej leżą w znacznych od siebie odległościach zaś jasnym jest, że stawiennictwo w pobliskim sądzie właściwym miejscowo  wiąże się z z daleko mniejszym kosztem dla wzywającego jako inicjatora zawezwania aniżeli obecność w sądzie właściwym miejscowo dla przeciwnika.

W dodatku musisz mieć na względzie, że jeżeli wzywający nie stawi się na posiedzenie, sąd na żądanie przeciwnika włoży na niego obowiązek zwrotu kosztów wywołanych próbą ugodową (art. 186 k.p.c).

Zgodnie z przepisem art. 185 k.p.c. o zawezwanie do próby ugodowej – bez względu na właściwość rzeczową – można zwrócić się do sądu rejonowego ogólnie właściwego dla przeciwnika.

Jednak Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w postanowieniu z 27.11.2012 sygn.akt. I ACz 2190/12 wskazał na możliwość stosowania właściwości przemiennej argumentując to tym, że właściwość miejscowa tego sądu jest określana na podstawie przepisów o właściwości ogólnej, co w tym przypadku oznaczałoby zastosowanie art. 30 k.p.c. zaś „art. 30 k.p.c. znajduje się w grupie przepisów zatytułowanej „właściwość ogólna”, ma on więc zastosowanie wtedy, gdy nie zachodzą warunki uzasadniające wybór przez powoda innego sądu, zgodnie z przepisami kodeksowymi o właściwości przemiennej (art. 32-37 k.p.c.) lub przepisami pozakodeksowymi dotyczącymi tej ostatniej właściwości.”

Zdawałoby się, że jednoznaczne odmienne ww. poglądowi stanowisko Sądu Najwyższego zakończy rozbieżności interpretacyjne. Tak się jednak nie stało. I chociaż Sąd Najwyższy (uchwała z dnia 18 listopada 2015 sygn.akt. III CZP 60/15) opowiedział się za wyłączną właściwością sądu wskazanego w art. 185 k.p.c. to interpretacja ta nie przyjęła się chyba powszechnie bowiem w orzeczeniach wydanych po dacie tej uchwały wciąż pojawia tendencja do uznawania właściwości przemiennej przy zawezwaniu do próby ugodowej.

I tak np: Sąd Okręgowy w Gliwicach w postanowieniu z dnia 16 lutego 2016r. sygn.akt. III Cz 1876/15 opowiedział się za właściwością przemienną podnosząc min: „gdyby ustawodawca chciał także w sprawach rozpoznawanych na posiedzeniach pojednawczych wprowadzić wyłączną właściwość miejscową zrobiłby to w sposób wyraźny i wskazałby, że można zwrócić się z tym wnioskiem wyłącznie do sądu właściwego ogólnie dla przeciwnika, ale tego nie zrobił, co więcej zamiast wyrażenia „wyłącznie” nie wskazał żadnego równoważnego. Z powyższych względów należy przyjąć, że stwierdzenie, iż z wnioskiem można zwrócić się do sądu rejonowego ogólnie właściwego dla pozwanego wskazuje tylko możliwość wyboru tej właściwości sądu, natomiast nie przekreśla to możliwości wyboru sądu rejonowego innego niż właściwy ogólnie dla pozwanego (…).

W podobnym tonie wypowiedział się także Sąd Okręgowy w Słupsku w postanowieniu z 21 kwietnia 2016 sygn.akt. IV Cz 230/16 wskazując że „Przypis art. 185 § 1 k.p.c. ma na celu uczynienie postępowania pojednawczego powszechnie dostępnym. Rozszerzeniu dostępności do sądu służą natomiast przepisy art. 32-37 k.p.c., które przewidują właściwość przemienną oraz przepisy szczególne (…)”

 A wydaje się takie proste….

Jakie odsetki przy najmie między przedsiębiorcami

Leszek Bloch        18 sierpnia 2016        Komentarze (1)

Z najmem to jest ciekawa sprawa – bo to „ni pies, ni wydra” w kontekście ustawy z dnia 8 marca 2013 o terminach zapłaty w transakcjach handlowych.

Dlaczego?

Najem nie jest towarem ani usługą w ścisłym tych słów znaczeniu.

Otóż zgodnie z art. 4 ww. ustawy za transakcję handlową uważa się odpłatną dostawę towaru lub odpłatne świadczenie usługi jeżeli przedsiębiorcy zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością zaś umowa najmu nie jest zaś umową o świadczenie usług a umową o czasowe korzystanie z rzeczy.

Z kolej na podstawie art. 4 a ww. ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych – do tychże transakcji handlowych nie stosuje się przepisu art. 481 kodeksu cywilnego traktującego o odsetkach za opóźnienie.

Jakie w takim razie zastosować ustawowe odsetki z tytułu  opóźnienia przy umowach najmu między przedsiębiorcami? Czy te wynikające z art. 481 kodeksu cywilnego czy też jednak te określone w ustawie o terminach zapłaty w transakcjach handlowych?

Przypomnę że różnica jest znaczna 7% lub 9,5 %  art. 481 kodeksu cywilnego przewiduje odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych zaś zgodnie z art. 4 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych jako odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych określa odsetki w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 8 punktów procentowych.

Jak pokazała praktyka sądy różnie podchodziły do ww. kwestii. Zresztą mój blogowy kolega – warszawski radca prawny Zbigniew Korsak opisał swoje sądowe perturbacje z najmem (kliknij) na przykładzie kwoty 40 EUR dochodzonej tytułem zryczałtowanego odszkodowania przy zapłacie roszczeń wynikających z umów najmu.

Dlatego wskażę stanowisko Sadu Najwyższego z którego wynika, że do roszczeń odsetkowych wynikających z umów najmu zawieranych między przedsiębiorcami w związku z wykonywaną działalnością można zastosować ustawę o terminach zapłaty w transakcjach handlowych.

Otóż Sąd Najwyższy rozstrzygając w ubiegłym roku jeszcze na gruncie poprzedniej (z 2003r.) ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych stwierdził min. (wyrok z 6 sierpnia 2015 sygn.akt. V CSK 668/14):

„przepisy tej ustawy miały zastosowanie do umowy zawieranej w obrocie, spełniającej warunki uznania jej za transakcję handlową, której przedmiotem jest odpłatne dostarczenie towaru lub odpłatne świadczenie usług, jeżeli strony zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą. Zakres pojęcia umowy o świadczenie usług obejmuje umowy zlecenia, umowy o dzieło. Przy przyjęciu, że celem ustawy jest szeroka ochrona wierzyciela pojęcie umów o świadczenie usług obejmuje także umowy o czasowe korzystanie z rzeczy np. najmu, dzierżawy, które w ścisłym znaczeniu nie są umowami o świadczenie usług.

Orzeczenie ww. zachowuje aktualność także pod rządami obecnej ustawy z dnia 8 marca 2013 o terminach zapłaty w transakcjach handlowych.

Pamiętaj, że ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych nie będzie mieć zastosowania gdy stroną umowy najmu będzie osoba nie prowadząca działalności gospodarczej.

Jeśli chcesz zapoznać się z pozostałymi wpisami „odsetkowymi” kliknij tutaj

Wypocznij na Roztoczu!

Leszek Bloch        03 sierpnia 2016        Komentarze (1)

Z jednego z poprzednich wpisów mogłeś się dowiedzieć że moja aktywność zawodowa koncentruje się na tzw. „ścianie wschodniej”. Zachęcam Cię do osobistego eksplorowania tej części Polski i wybrania się tu w celach turystycznych i wypoczynkowych 🙂 .

Wiem co mówię: obecnie przebywam na Roztoczu i powiem Ci że to idealne miejsce do wypoczynku – szczególnie rodzinnego: słonecznie przez ponad 100 dni w roku (Roztocze to tzw. słoneczny biegun Polski 🙂 bezpieczne kąpieliska, piaszczyste plaże, urozmaicone trasy piesze i rowerowe, atrakcyjne spływy kajakowe i rajdy konne zarówno dla początkujących 🙂 jak i dla zaawansowanych, piękne i obfitujące w grzyby lasy, przyzwoita infrastruktura, dobre jedzenie (polecam pierogi i pstrągi)

Nie będziesz się nudzić: szereg imprez dla koniarzy, kajakarzy, rowerzystów, pieszych wędrowców, miłośników muzyki i filmu, lokalne festyny, rekonstrukcje historyczne, festiwale produktów regionalnych itp. (więcej informacji tutaj) Całości dopełniają życzliwi mieszkańcy (wspomnę, że jeśli zdobędziesz zaufanie gospodarza to uraczy cię takim destylatem, że nie powstydziłby się go sam Jakub Wędrowycz :))

Wiedz też, że stąd możesz zaplanować wycieczkę do pobliskiego Lwowa – miasta także leżącego na Roztoczu a bliskiego polskiemu sercu.

Roztocze jest w dodatku niedrogie (np: w tym roku w Krasnobrodzie cena pokoju z łazienką dla 2 osób dorosłych i 2 dzieci: osoba dorosła – 30-35 zł, dziecko 2-10 lat – 20-30 zł, dziecko 0-2 lata – 10-20 zł).

Skuś się i Ty…

IMG_20160729_124709_BURST001_COVER[1]

Odsetki: Komornicy pytają – Ministerstwo Sprawiedliwości odpowiada

Leszek Bloch        22 lipca 2016        Komentarze (0)

Dzisiaj znowu o odsetkach: odsetkach za opóźnienie – z uwagi na (świeżą – pachnącą jeszcze farbą drukarską :))  odpowiedź Ministerstwa Sprawiedliwości na pytanie Krajowej Rady Komorniczej ad. odsetek. Dodam że sprawa pojawia się na blogu dzięki życzliwości jednej z czytelniczek (pozdrawiam).

Przypomnę pokrótce: od 1 stycznia 2016 odsetki za opóźnienie różnią się od odsetek kapitałowych podstawą prawną, nazwą (jako odsetki ustawowe rozumie się obecnie odsetki kapitałowe zaś odsetki zasądzane z tytułu nieterminowych płatności to obecnie odsetki ustawowe za opóźnienie) i wysokością (odsetki za opóźnienie są wyższe) Porównawcza tabela odsetek tutaj.

Praktyka dużej części komorników była krzywdząca dla wierzycieli: egzekwując tytuły wykonawcze wydane przed 1 tycznia 2016 (gdzie nazwa odsetek ustawowych odnosiła się zarówno do odsetek kapitałowych jak i do odsetek z tytułu opóźnienia) naliczali odsetki zasądzane z tytułu opóźnienia w wysokości odsetek kapitałowych (niższych aniżeli odsetki ustawowe za opóźnienie) – tłumacząc to tym że na tytułach wykonawczych wydanych do 31 grudnia 2015 posługiwano się nazwą odsetki ustawowe.

Jako że czytelnicy mojego bloga należą do ludzi inteligentnych i dociekliwych jedna z czytelniczek – o czym już wspominałem w poprzednich wpisach „odsetkowych” zwróciła się do Ministerstwa Sprawiedliwości z pytaniem dotyczącym praktyki komorników egzekwujących odsetki na podstawie tytułów wykonawczych sprzed 1 stycznia 2016 i otrzymała odpowiedź którą publikowałem  na blogu.

Na podstawie otrzymanej odpowiedzi moja czytelniczka zwróciła się następnie do Krajowej Rady Komorniczej o zajęcie „odsetkowego” stanowiska prezentując pogląd Ministerstwa Sprawiedliwości.

Krajowa Rada Komornicza (wspominałem zresztą (tutaj) o jej dylematach i unikaniu zajęcia oficjalnego stanowiska w zakresie odsetek) zwróciła się do Ministerstwa Sprawiedliwości bezpośrednio – pytając a jakże o odsetki ustawowe.

Ministerstwo Sprawiedliwości odpowiedzi udzieliło (jej poziom oceńcie sami), Krajowa Rada Komornicza przesłała ją mojej czytelniczce dzięki której uprzejmości prezentuję ją poniżej (kliknij w link):

KRK pismo przewodnie

Odpowiedź Ministerstwa Sprawiedliwości ad. odsetek

Na koniec przypomnę niektóre dotychczasowe odsetkowe wpisy:

Odsetki 2016; zmiany, porównanie z 2015

Odsetki ustawowe, umowne, w transakcjach handlowych po zmianach 2016; zestawienie tabela

Stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości w sprawie odsetek ustawowych za opóźnienie

Odsetki: stanowisko Krajowej Rady Komorniczej

Jakie odsetki między przedsiębiorcami a jakie z udziałem konsumentów?

Kiedy żądać odsetek?

W jakim terminie przedawniają się odsetki?

Hipoteka i co dalej

Leszek Bloch        19 lipca 2016        Komentarze (1)

 Czy wiesz co robić jeśli otrzymasz zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości na której ustanowiono hipotekę umowną na Twoją rzecz? Czy możesz spać spokojnie i czekać aż komornik przeleje na Twój rachunek środki zabezpieczone hipoteką? Czy też powinieneś wykazać aktywność jak każdy inny wierzyciel?

Zacznijmy od przepisów kodeksu postępowania cywilnego:

Możesz uczestniczyć w egzekucji jako wierzyciel egzekwujący i przyłączyć się do egzekucji wszczętej na wniosek innego wierzyciela.

Art. 927 § 1. Wierzyciel, który skierował egzekucję do nieruchomości po jej zajęciu przez innego wierzyciela, przyłącza się do postępowania wszczętego wcześniej i nie może żądać powtórzenia czynności już dokonanych; poza tym ma te same prawa co pierwszy wierzyciel.

W tym celu powinieneś posiadać uprawniający do egzekucji tytuł wykonawczy. Będzie nim np: orzeczenie sądowe zaopatrzone w klauzulę wykonalności czy też zaopatrzony w klauzulę wykonalności akt notarialny w którym dłużnik poddał się egzekucji na podstawie art. 777 k.p.c. Pamiętaj że aktowi notarialnemu o ustanowieniu hipoteki nie zawierającemu oświadczenia dłużnika o poddaniu się egzekucji sąd nie nada klauzuli wykonalności – pozostaje Ci wówczas wystąpić z pozwem i czekać na orzeczenie sądowe.

Co jednak gdy nie zdecydujesz się na wystąpienie z pozwem lub też nie zdążysz przed uprawomocnieniem się postanowienia o przysądzeniu własności uzyskać uprawniającego do egzekucji tytułu wykonawczego? Otóż hipoteka będzie uwzględniona w planie podziału – co nie oznacza jednak że automatycznie od razu otrzymasz przypadające na nią z planu podziału środki. Pieniądze nie przepadną ale do ich otrzymania niezbędny będzie tytuł wykonawczy.

Art. 1036 [Wierzyciele uczestniczący w podziale]

§ 1. W podziale oprócz wierzyciela egzekwującego uczestniczą:

1) wierzyciele składający tytuł wykonawczy z dowodem doręczenia dłużnikowi wezwania do zapłaty, jeżeli zgłosili się najpóźniej w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości;

2) wierzyciele, którzy uzyskali zabezpieczenie powództwa, jeżeli zgłosili się najpóźniej w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości;

3) osoby, które przed zajęciem nieruchomości nabyły na niej prawa stwierdzone w opisie i oszacowaniu lub zgłoszone i udowodnione najpóźniej w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przybiciu;

4) pracownicy co do stwierdzonych dokumentem należności za pracę, jeżeli zgłosili swoje roszczenia przed sporządzeniem planu podziału.

§ 2.Jeżeli wierzytelność hipoteczna nie jest stwierdzona tytułem wykonawczym, należność przypadającą wierzycielowi hipotecznemu pozostawia się na rachunku depozytowym Ministra Finansów.

Tak więc w obecnym stanie prawnym (bo nie zawsze tak było) każdy wierzyciel hipoteczny, w celu uzyskania wypłaty należności przypadającej mu z planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości, obowiązany jest przedstawić tytuł wykonawczy (z uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015r. III CZP 55/15)