Rolnicy i komornicy: nowe wyłączenia spod egzekucji

Leszek Bloch        09 sierpnia 2017        Komentarze (0)

Kto ma dzieci ten wie: urlop z małymi dziećmi – choć ma naturalnie swoje uroki – zwykle odbiega od klasycznej definicji relaksu  :).

Powracam do pracy po takim właśnie „wypoczynku” (tak – w tym roku było to także Roztocze, które niezmiennie polecam) i okazuje się że podczas kanikuły nie próżnuje nie tylko Sąd Najwyższy (uchwała III CZP 97/17 zapisze się w świadomości nie tylko komorników czy dłużników ale i wierzycieli – o jej  konsekwencjach może wkrótce) ale i nasi „przywódce” pracują niezmiernie intensywnie.

Otóż w czasie mojej wakacyjnej nieobecności weszło w życie Rozporządzenie MS z 5.07.2017 w sprawie określenia przedmiotów należących do rolnika prowadzącego gospodarstwo które nie podlegają egzekucji (treść rozporządzenia zobaczysz po kliknięciu na wyróżniony link)

Rozporządzenie owo nie tylko znacząco poszerza katalog rzeczy wyłączonych spod egzekucji (wspomnę tylko, że  wyłączeniu podlegają min. budynki gospodarcze i grunty rolne, niezbędne do hodowli zwierząt oraz budynki gospodarcze magazynowe, składowe, przechowalnie oraz szklarnie, tunele foliowe i inspekty do prowadzenia produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym wraz z wyposażeniem) – ale mocno krępuje komornika w prowadzeniu egzekucji uzależniając jej kontynuację od uzyskania opinii właściwej izby rolniczej (szczegóły w podlinkowanym rozporządzeniu).

Co istotne regulacje w/w mają zastosowanie nie tylko do egzekucji wszczętych po 2 sierpnia 2017, kiedy to rozporządzenie weszło w życie, ale także do egzekucji wszczętych i niezakończonych przed w/w datą.

Jak to spuentował w komentarzu pod artykułem: Czy komornicy będą jeszcze przeprowadzać czynności terenowe?  jeden z czytelników bloga (zresztą znający egzekucję od strony praktycznej) „Powodzenia dla wierzycieli, których dłużnikami są rolnicy” ….

Urlop – urlopem, ale blog traktujący o egzekucji nie może pominąć ostatniej „siódemkowej” uchwały III CZP 97/16 Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2017 przesądzającej o niemożności doliczenia przez komorników VAT do opłaty egzekucyjnej :).

O uchwale w/w wspominam – wbrew pozorom – nie tylko dlatego, że anonsowałem ją w niedawnym czerwcowym wpisie przypominając zarazem inną „trójkową” uchwałę SN III CZP 34/16 – o podobnym tj. odmawiającym komornikom prawa doliczania VAT do opłaty egzekucyjnej – wydźwięku.

Otóż zapadła dwa dni temu w powiększonym składzie uchwała III CZP 97/16 była ostatnią nadzieją tych którzy przedkładali argumenty za możliwością doliczania przez komorników VAT do opłaty egzekucyjnej.

O tym, że takie argumenty były niech świadczy chociażby to, iż dwa miesiące po uchwale III CZP 34/16 Sąd Najwyższy postanowił przekazać do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi zagadnienie prawne następującej treści:

„Czy opłata egzekucyjna ustalona przez komornika sądowego na podstawie art. 49 ust. 1 u.k.s.e. winna być powiększona o należność z tytułu podatku od towarów i usług, czy też zawiera w sobie kwotę podatku VAT?”

 zaś w uzasadnieniu w/w postanowienia przedstawił „wyłaniające się poważne wątpliwości„.

W następstwie zainicjowanego w/w postanowieniem postępowania zapadła właśnie będąca tematem niniejszego wpisu i rozstrzygająca w/w wątpliwości uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2017 r. o następującej treści:

Komornik sądowy nie może podwyższyć opłaty egzekucyjnej, pobieranej na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (jedn. tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1138 ze zm.), o podatek od towarów i usług.

Jeśli środowisko komorników łudziło się, że ich sytuacja i podnoszone argumenty znajdą zrozumienie w powiększonym składzie – to zostało właśnie odarte ze złudzeń.

I pomyśleć, że w/w zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości – dotyczące prawa lub nie doliczania przez komorników VAT do opłaty egzekucyjnej – wzięło swój początek z postępowania skargi na czynności komornika, który ustalił koszty egzekucji na kwotę 736 zł, obejmującą opłatę stosunkową (557,51 zł + VAT 117,49 zł)…..

117,49 zł które przesądziło o niemożności doliczania przez komorników VAT….

Czy komornicy będą jeszcze przeprowadzać czynności terenowe?

Leszek Bloch        10 lipca 2017        13 komentarzy

Mam obawy czy obecnie jakikolwiek komornik będzie chciał przeprowadzać czynności terenowe….

Co skłania mnie do takich przypuszczeń?

Otóż skłania mnie do tego niedawny wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 63/14 z 28 czerwca 2017 który zakwestionował pobieranie przez komornika 15% opłaty od kwot wpłaconych przez dłużnika bezpośrednio komornikowi. Wedle w/w wyroku pobranie od kwot wpłaconych przez dłużnika bezpośrednio komornikowi opłaty stosunkowej w wysokości 15% wartości wyegzekwowanego świadczenia, jest niezgodne z konstytucyjną zasadą poprawnej legislacji.

Dotychczas było tak że jeśli po wszczęciu egzekucji dłużnik dokonał wpłaty bezpośrednio do wierzyciela komornik mógł pobrać opłatę 5% zaś jeśli wpłata wpłynęła za pośrednictwem do komornika (dłużnik wpłacił na rachunek komornika, dłużnik wpłacił w kasie komornika, dłużnik wpłacił podczas czynności terenowych komornika, komornik odebrał dłużnikowi środki pieniężne podczas czynności terenowych) komornik pobierał opłatę w wysokości 15%.

Czy jeśli komornik podczas czynności terenowych „wyrwie” od dłużnika gotówkę – zaś dłużnik będzie twierdził, że ją wpłacił komornikowi – to czy nie będzie to potraktowane jako wpłata bezpośrednia dłużnika do komornika ?

 A jeśli tak – kto z komorników będzie chciał przeprowadzać takie czynności – skoro nie będzie mógł pobierać należnej opłaty od wyegzekwowanych należności?

Taka interpretacja w szybkim czasie doprowadzi do zapaści egzekucji (sprowadzi się do egzekucji zza biurka i korespondencyjnego dokonywania zajęć zaś skuteczność egzekucji nie dość że nie jest wysoka to jeszcze spadnie) oraz likwidacji znacznej części kancelarii komorniczych (przerosną je koszty utrzymania).

Powtarzające się wizyty komornika podczas czynności terenowych to często jedyna droga do odzyskania należności przez wierzycieli – natomiast jeśli nie będą się kalkulowały finansowo to nie ma co się dziwić jeśli ze względów ekonomicznych będą przez komorników ograniczane (nikt w dłuższej perspektywie nie wytrzyma ekonomicznie finansowania tych czynności wpływami z innych źródeł)

Wspomnę, że jednym z haseł lansowanych przez obecną władzę było osobiste przeprowadzanie czynności terenowych przez komorników miast korzystania z zastępstwa asesorów. Wydaje się że ten problem zniknie – bo nikomu takich czasochłonnych i kosztochłonnych  czynności nie będzie się po prostu kalkulowało przeprowadzać skoro nie będzie się to wiązało z uprawnieniem do naliczania stosownych opłat.

Wspomnę jeszcze że temat nie jest nowy bo został skierowany do Trybunału Konstytucyjnego za poprzedniej ekipy rządzącej bowiem postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym zainicjowało wystosowane jeszcze w roku 2014 pytanie prawne Sądu Rejonowego w Piasecznie. Dla w/w sądu sytuacja gdy dłużnik dokonuje wpłaty komornikowi nie odbiega od sytuacji gdy dłużnik dokonuje wpłaty bezpośrednio do wierzyciela dlatego komornik nie powinien pobierać 15 opłaty.  Podobne stanowisko przedstawił także jeszcze za poprzedniej władzy – tj.  w roku 2015:  (klikij) Prokurator Generalny oraz Sejm zgodnie optując za uznaniem tych opłat za niezgodne z Konstytucją.

Kto za to zapłaci?  Ano wierzyciele….. – czyli ci którym się chce i ci co napędzają gospodarkę.

Obym był fałszywym prorokiem …. 🙂

Od 1 lipca 2017 komornik zajmie mniej…..emerytom i rencistom

Leszek Bloch        01 lipca 2017        Komentarze (0)

Tak to już dzisiaj. Już obowiązuje. A co? Nowa kwota emerytury lub renty wolna od zajęcia egzekucyjnego.

Od 1 lipca 2017 kwota wolna od egzekucji wynosi 75 % najniższej emerytury (a nie jak dotychczas 50% najniższej emerytury).

Komornik będzie mógł zająć zatem 25% najniższej emerytury lub renty – chyba że będzie dokonywał zajęcia na poczet egzekucji alimentów.

Od 1 lipca 2017 kwoty wolne od potrąceń komorniczych wynoszą:

  • 750 złotych – jeśli egzekwowany dłużnik pobiera emeryturę lub rentę z tytułu całkowitej zdolności do pracy (dotychczas kwota wolna od potrąceń wynosiła 500 zł);
  • 562,50 złotych – jeśli egzekwowany dłużnik pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy (dotychczas kwota wolna od potrąceń wynosiła 375 złotych).

Zmiany powyższe wprowadziła obowiązująca od 1 lipca 2017r. nowelizacja ustawy o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W/w nowe kwoty wolne od egzekucji nie dotyczą sytuacji, w której komornik zajmuje emeryturę czy rentę na poczet egzekwowanych alimentów.

O nowelizacji przypomniała mi Krajowa Rada Komornicza przesyłając na kancelaryjnego emaila informację prasową 🙂

W poprzednim wpisie zasygnalizowałem zmianę kwotową pozwu do której stosować należy formularze. Dla przypomnienia: obecnie roszczenia nie przekraczające 20 tys. zł pozwy będą rozpoznawane w tzw. postępowaniu uproszczonym i pozwy w takich sprawach należy od dnia 1 czerwca 2017 r. składać na urzędowych formularzach.

Czy zatem zmiana kwot pozwów wpłynie na wysokość opłat od pozwów?

Do dnia 1 czerwca 2017r. kiedy to weszła w życie nowelizacja k.p.c. – opłaty od pozwów dotyczących roszczeń powyżej 10 tys.zł były obliczane procentowo jako 5% kwoty pozwu (względnie 1,25% od pozwów rozpoznawanych w postępowaniu nakazowym)  zaś opłaty od pozwów wnoszonych w postępowaniu uproszczonym (tj. do dnia 31 maja 2017r.  do 10 tys. zł) były stałe i wynosiły przy wartości pozwu:

do 2000 zł –  opłata 30 zł,

ponad 2000 zł do 5000 zł – opłata 100 zł,

ponad 5000 zł – do 7500 zł – opłata 250zł ,

ponad 7500 zł – opłata 300 zł

(jeśli sprawa była rozpoznawana w postępowaniu nakazowym opłata wynosiła 25% ww. kwot nie mniej niż 30 zł)

Od dnia 1 czerwca 2017r. w postępowaniu uproszczonym dochodzimy roszczeń do 20 000 zł, jednak nowelizacja nie wpłynęła na ustawę o kosztach sądowych w sprawach cywilnych która określa tryb i zasady pobierania kosztów, opłat i należności sadowych.

Oznacza to, że przy dochodzonych w postępowaniu uproszczonym roszczeniach mieszczących się w granicach powyżej 7500 zł a poniżej 20 000 zł uiścić należy 300 zł – jeśli sprawa będzie rozpatrywana w trybie upominawczym oraz 75 zł jeśli sprawa będzie rozstrzygana w trybie nakazowym. Obliczanie procentowe jako 5% w trybie upominawczym (względnie 1,25 % w postępowaniu nakazowym) zastosujemy do pozwów przekraczających 20 000 zł.

Dla przykładu:

Od pozwu na kwotę 18000 zł wniesionego w dniu 31 maja 2017r. powód zobowiązany były uiścić opłatę od pozwu: w postępowaniu upominawczym 900 zł zaś w postępowaniu nakazowym – 1/4 tej kwoty tj. 225 zł

zaś od takiego samego pozwu wniesionego w dniu 1 czerwca 2017r. powinien zapłacić odpowiednio: w postępowaniu upominawczym: 300 zł zaś w postępowaniu nakazowym 75 zł.

To dobra wiadomość dla wierzycieli decydujących się na powództwo po wejściu w życie tej nowelizacji – zapłacą mniej w tego typu sprawach 🙂

Na analogicznej zasadzie zapłaci mniej również pozwany wnoszący zarzuty w postępowaniu nakazowym.

Jeszcze jedna rzecz o której możesz nie wiedzieć a która może mieć dla Ciebie znaczenie jeśli sprawa nie jest sprawą gospodarczą miedzy przedsiębiorcami.

W niektórych sądach posiadających kilka wydziałów cywilnych- sprawy cywilne podlegające rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym prowadzi jeden wyznaczony wydział.

Tak jest w większych sądach np: w Sądzie Rejonowym Lublin – Zachód w Lublinie gdzie funkcjonują I Wydział Cywilny , II Wydział Cywilny (rozpoznają sprawy np: według przyporządkowania alfabetycznego powoda) a także najsłynniejszy z wydziałów VI Wydział Cywilny (tzw. e-sąd – popularne EPU) jak również VIII Wydział Cywilny (tzw. egzekucyjny).

Własnie ten VIII Wydział Cywilny Sądu Rejonowego Lublin – Zachód oprócz spraw egzekucyjnych (licytacje, skargi na czynności komornika i inne środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym) rozpoznaje także sprawy w postępowaniu uproszczonym.  Jest to wydział nielicho obłożony pracą co w oczywisty sposób przekłada się na czas trwania postępowania. Wyobraź sobie teraz pracę tego wydziału po wejściu w życie nowelizacji: do całej masy spraw egzekucyjnych i dotychczasowych uproszczonych dojdą sprawy uproszczone które do wejścia w życie nowelizacji rozpatrywały inne wydziały cywilne (sprawy z przedziału powyżej 10 tys.zł a poniżej 20 tys. zł).

Całe szczęście że zdecydowana większość spraw jaka do mnie trafia to sprawy gospodarcze a sprawy gospodarcze z tego obszaru rozpatruje VIII Wydział Gospodarczy Sądu Rejonowego Lublin – Wschód ….