Faktura jako dowód spełnienia świadczenia

Leszek Bloch        28 czerwca 2015        13 komentarzy

Przedsiębiorcy zgłaszający ze sprawami o zapłatę z tytułu sprzedaży – gdy ich pytam o treść umowy i dowód spełnienia przez nich świadczenia – często okazują jedynie fakturę sprzedaży, która w miejscu przeznaczonym na podpisy stron ma zwykle ma adnotacje: „imię i nazwisko osoby upoważnionej do wystawienia faktury VAT” oraz „imię i nazwisko osoby upoważnionej do odbioru faktury VAT”. W dodatku pół biedy jeśli faktura taka jest podpisana przez kogokolwiek ze strony kupującego….

Gdy uświadamiam, że taka faktura nawet podpisana nie jest, sama w sobie, dowodem spełnienia świadczenia – są niezwykle oburzeni – bo jak tłumaczą: nie wystawialiby faktury jeśli nie wydaliby towaru, zatem wedle nich faktura taka powinna być dla sądu wystarczającym i niezbitym dowodem potwierdzającym zasadność i wymagalność roszczenia oraz wszelkie ustalenia stron transakcji.

Tak jednak nie jest: sędziowie z dużą ostrożnością podchodzą do tego rodzaju dokumentów. Niektóre sądy na podstawie niepodpisanej faktury (jest to przecież dokument sporządzonym jednostronnie przez sprzedawcę który może być wystawiony zarówno przed jak i po wydaniu towaru, przed zapłata lub po zapłacie) – jeśli będzie ona jedynym dowodem załączonym do pozwu – nie wydadzą nawet nakazu w postępowaniu upominawczym kierując sprawę do postępowania zwykłego.

Powód w procesie o zapłatę powinien przede wszystkim wykazać jaka była treść jego umowy z pozwanym oraz udowodnić spełnienie własnego świadczenia wzajemnego.

Powód nie musi dowodzić, że pozwany nie wykonał swego zobowiązania.

Przykładowo: powód, który nie udowodni istnienia pomiędzy stronami umowy sprzedaży i wydania towaru, nie udowodni tym samym, że pozwany jest mu winien zapłatę żądanej w pozwie kwoty. Powództwo takie zostanie oddalone jako nieudowodnione zaś skutkiem oddalenia powództwa jest powstanie sytuacji powagi rzeczy osądzonej – res iudicata, która wyłącza możliwość późniejszego powtórnego wszczęcia procesu dotyczącego tego samego roszczenia. W przypadku, gdy powód udowodni istnienie umowy i spełnienie swego świadczenia, pozwany może złożyć na przykład zarzut zapłaty ale to pozwany teraz musi udowodnić ten fakt. Jeśli nie udowodni, że cenę sprzedaży zapłacił – sąd wyda wyrok zasądzający.

Wystawienie faktury nie zastępuje umowy.

Wystawienie faktury nie jest jeszcze dowodem na zawarcie umowy.

Wystawienie faktury nie jest jeszcze dowodem na wydanie towaru.

Ale….

Podpisanie faktury przez strony umowy może być potwierdzeniem zawarcia umowy.

Podpisanie faktury przez strony transakcji może być dowodem wydania towaru.

Faktura jest dokumentem rozliczeniowym sporządzonym przez wystawcę w celu umożliwienia odbiorcy dokonania zapłaty.

Po otrzymaniu faktury odbiorca ma możliwość weryfikacji, czy świadczenie jest zasadne i podjąć czynności zmierzające do zapłaty. Dopiero zaakceptowana przez drugą stronę faktura stanowi dokument podatkowy potwierdzający transakcję.

Niezbędne cechy faktury jako dokumentu rozliczeniowego określa Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wystawiania faktur i jako obowiązkowych elementów nie przewiduje podpisów stron ani potwierdzenia wydania towaru.

Faktura niepodpisana lub podpisana jedynie przez wystawcę nie będzie wystarczającym dowodem na zasadność i wymagalność roszczenia. Mało tego: jak wskazuje praktyka sądowa takie dokumenty prywatne mają dużą wartość dowodową przeciwko osobie, od której pochodzą ,zaś znacznie mniejszą jeżeli miałyby przemawiać na rzecz strony, która go sporządziła – zatem faktura niepodpisana przez odbiorcę – w braku innych dowodów będzie dowodem przeciwko wystawcy.

Faktura jest dokumentem prywatnym i stanowi jedynie dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w tym dokumencie ( art. 245 kpc ) zatem z faktu podpisania samej faktury przez kupującego (np. podpis w miejscu „osoba upoważniona do odbioru faktury VAT”) nie można wywodzić przyznania dokonania sprzedaży, potwierdzenie przez niego odbioru towaru i uznanie roszczeń sprzedawcy.

Ale…

Jeśli faktura opatrzona będzie odpowiednią klauzulą podpisaną przez strony wówczas po podpisaniu faktury przez strony klauzula ta traktowana będzie jako złożone przez nich  oświadczenie.

Wykorzystaj tą możliwość. Przecież faktura może zawierać także dodatkowe – nie przewidziane przez ustawodawcę – elementy – przeniesione wolą stron do faktury warunki umowy.

Pomyśl co to by mogło być …

U moich klientów zmodyfikowana faktura stanowi dowód wydania towaru czy wykonania usługi i w razie kwestionowania tych okoliczności to nabywca musi dowodzić, że było inaczej. Twój prawnik powinien wiedzieć o co chodzi. Jeśli takowego nie masz – mogę nim zostać…

Zastosowanie takich zapisów upraszcza proces dowodowy w sądzie.

Aha -polecam też wpisy: faktura jako dowód zapłaty oraz co powinna zawierać faktura

{ 13 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Karolina Wrzesień 16, 2015 o 12:50

Witam,
nasz dostawca organizował u nas szkolenie, po szkoleniu prosił o wystawienie faktury na wynajem hali (pod cele szkoleniowe). nasza księgowość domaga się spisania umowy. Czy nasza księgowość ma słuszność? Czy powinniśmy zawrzeć taką umowę najmu na jeden dzień?

Odpowiedz

Leszek Bloch Wrzesień 16, 2015 o 22:41

Umowa już została zawarta – tyle, że ustna. W opisanej sytuacji wymogu pisemnej umowy nie ma niemniej w przypadku umowy ustnej w razie sporu trudniej udowodnić sporne kwestie.

Odpowiedz

Paweł Maj 18, 2016 o 12:29

Witam.
Jeżeli mam podpisaną fakturę i dokument WZ a klient twierdzi, że nie wykonałem usługi to co wtedy?
Wszystko zostało zrobione zgodnie z zamówieniem.

Odpowiedz

Leszek Bloch Maj 18, 2016 o 12:42

Generalnie jeśli klient podpisał fakturę/WZ – to złożył oświadczenie akceptujące zawartą w nich treść zaś gdy zaprzecza temu co jest na tych dokumentach to w sądzie jego obciąża obowiązek dowodowy w tej części. Ew. proszę podesłać skany dokumentów na emaila – wówczas będę mógł się szerzej wypowiedzieć.

Odpowiedz

Szymon Lipiec 24, 2016 o 13:03

Dzień dobry proszę o pomoc .Mam sklep spożywczy zaopatrzenie robiłem w zaufanej hurtowni nigdy na termin .Od ok roku zdarzało się ze w hurtowni wystawiono mi fakturę która zapłaciłem gotówką na termin 1 dzień z adnotacją gotówka .Nic nie świadomy myślałem ze wszystko jest ok dopiero teraz okazało się ze hurtowni robił korekty na vat od niezaplaconej faktury w takim wypadku ja musze ten vat zapłacić .czy mam jakieś szanse udowodnic w sadzie ze płaciłem za te faktury .Dodam że mógłbym podać świadków pracowników oraz kierowców którzy przywozi towar.Czy jest jakaś szansa proszę o odpowiedź .

Odpowiedz

Leszek Bloch Sierpień 1, 2016 o 21:10

Dowodzić można w każdy prawnie dopuszczalny sposób – także poprzez zeznania świadków.

Odpowiedz

Krzysztof Listopad 14, 2016 o 19:43

Dzień Dobry.Prowadzę jednoosobową działalność Proszę o poradę.Zawarłem umowę ustną telefonicznie na wykonanie oblicowania schodów płytkami gresowymi na wyjeżdzie delegacyjnym w miejscu wskazanym przez zleceniodawcę .Ustaliliśmy że będzie wypłacał mi należność za wykonaną usługę zaliczkowo raz w tygodniu i że po przyjeżdzie na miejsce pracy podpiszemy umowę.Pierwszy kontakt osobisty ze zleceniodawcą miałem po tygodniu od czasu wstawienia się na budowie .Ze względu na poniesione koszty związane z przejazdem do pracy ,oraz z przygotowaniami do wyjazdu,podjąłem pracę bez umowy na podstawie tylko umowy ustnej zawartej wcześniej dopracy której skierował mnie zleceniodawcy współpracownik. Po przepracowanym tygodniu ,zleceniodawca kazał sobie wystaić fakturę VAT,jednak pieniędzy na konto mi nie wpłacił.Nie doszło również do podpisania umowy,ale zostałem zapewniony ,że wszystkie należności zostaną mi wypłacone i żebym się nie martwił.Nie chcąc zaogniać sytuacji zgodziłem się mimowolnie na taki stan rzeczy i na warunki jakie narzucił mi zleceniodawca ,obawiając się ,że jeżeli zacznę się przeciwstawiać,to mogę wogóle nie mieć zapłaconych pieniędzy.Oczekując na przelew ,przepracowałem kolejny tydzień i zmuszony byłem pozostawić tą pracę ,ponieważ nie miałem pieniędzy już na dalsze utrzymanie i wykonywanie pracy.Na fakturze nie mam podpisu zleceniodawcy ,tylko swój jako osoba uprawniona do wystawienia faktury.
Jako dowody potwierdzające moją obecność na budowie są tylko zdjęcia z wykonywanej pracy oraz świadkowie jak kierownik budowy i inspektor nadzoru.
Czy w takiej sytuacji mam szansę na odzyskanie przynajmniej części pieniędzy jakie zainwestowałem w podjęcie tego zlecenia

Odpowiedz

Leszek Bloch Listopad 14, 2016 o 21:45

Tak. Ma Pan szansę.

Odpowiedz

Andrzej Czerwiec 23, 2017 o 13:33

Witam Pana.
Prośba o pomoc. Do zakupionego przeze mnie mieszkania wynająłem ekipę budowlaną. Szef ekipy nie chciał podpisać ze mną umowy pisemnej, ustnie ustaliliśmy kwotę usługi i zakres remontu. W trakcie remontu doszły nieprzewidziane drobne dodatkowe prace za które szef ekipy budowlanej na pytanie ile będzie to kosztowało , odpowiadał „jakoś się dogadamy”. Po zakończonym remoncie Szef firmy wystawił mi fakturę prawie dwukrotnie przewyższającą kwotę o której była mowa. Nie przyjąłem tej faktury i zapłacilem jedynie tę kwotę która była umówiona. Zapewne sprawę skieruje do sądu. Pytanie moje brzmi następująco . Co mam robić w takiej sytuacji? Jak obronić się przed takią firma.. Czy nie uzgodniwszy ze mną wcześniej kwoty za te dodatkowe prace ekipa remontowa może wystawić na mnie taką fakturę? Czy mam już szukać prawnika?
Pozdrawiam.

Odpowiedz

Leszek Bloch Czerwiec 23, 2017 o 14:20

Dobrze byłoby przedstawić mu (budowlańcowi) swoje racje na piśmie – wówczas kiedy zdecyduje się skierować sprawę do sądu nie będzie mógł tego tak po prostu pominąć a jeśli pominie Pan będzie miał dowód że kwestionował roszczenie. Co do prawnika -przyda się na każdym etapie.

Odpowiedz

Michał Wrzesień 1, 2017 o 21:16

Jeśli podpisałem fakturę kupna samochodu a później po usłyszeniu wyższej ceny zdecydowałem się wycofać. Czy podpis na fakturze nie wziąłem kluczy jestem odpowiedzialny za samochód czy nie. Ale jeśli coś mi grozi to co?

Odpowiedz

Magdalena Listopad 7, 2017 o 11:34

Dzień dobry,
wykonaliśmy zlecenie na dystrybucje ulotek, nie odbyła się kontrola wspólna, klient twierdzi ze w kilku klatkach nie było jego ulotek i chce nam zapłacić tylko 50% faktury, zlecenia czyli takiej naszej umowy nie podpisał ale mam dowód w mailu ze ją otrzymał, czy korespondencja mailowa i sms mogą być dowodami wykonania zlecenia? i czy może żądać az 50% rabatu? nasze stanowisko jest takie ze powinnismy dostać zapłatę za całość , ale ze względu na nasze dobre imię jesteśmy wstanie się zgodzić na 25% rabatu.
Klient korzystał z naszych usług pierwszy raz i wpłacił nam 30% zaliczki.

Odpowiedz

Leszek Bloch Listopad 7, 2017 o 11:47

Korespondencja emailowa i sms mogą być dowodami. Rabat powinien być ustalony przez strony a nie narzucony jednostronnie przez zleceniodawcę i to po zakończeniu zlecenia.

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Dziękuję, że chcesz skomentować mój artykuł! Jednak jeśli szukasz pomocy w swojej sprawie to musisz wiedzieć, że moja odpowiedź ma charakter odpłatny. W tym celu skontaktuj się ze mną, korzystając z zakładki Kontakt.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: