Jak zaliczać wpłaty dłużnika

Leszek Bloch        10 października 2015        6 komentarzy

Odpowiedź na pytanie „jak zaliczać, jak księgować wpłaty dłużnika?” z pozoru wydaje się nie nastręczać problemów. Przepis art. 451 kc wydaje się być jasny. Ale z doświadczenia wiem, że wielu przedsiębiorców czy też ich księgowi powielają jeden schemat: wpłaty jakkolwiekby nie były opisane zaliczają na faktury najstarsze.

Jak może to skomplikować sytuację wie tylko ten kto się sparzył i w procesie o zapłatę boleśnie uświadomiono mu, że faktury których zapłaty dochodzi są rozliczone – bo tak wskazał w tytule przelewu dłużnik, zaś roszczenia z faktur na które wierzyciel nieprawidłowo zaliczył wpłaty – przedawniły się.

Niedawno w jednym procesie, tknęło mnie aby sprawdzić poprawność podawanych przez wierzyciela informacji dotyczących zaliczania wpłat dokonywanych przez dłużnika. Po przesłaniu mi skanów przelewów okazało się, że dłużnik opisywał każdą wpłatę. W większości przelewów wskazywał faktury najstarsze wskazane w pozwie, jednak w kilku przelewach wskazał faktury nie objęte pozwem. Oczywiście księgowość wierzyciela wszystkie wpłaty zaliczyła na faktury najstarsze.

Jak zatem prawidłowo zaliczać wpłaty dłużnika?

Jakie są w tym zakresie granice uprawnień dłużnika dokonującego wpłaty i otrzymującego ją wierzyciela?

O kolejności zaliczania wpłat dłużnika stanowi przepis art. 451 kodeksu cywilnego

§1. Dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. Jednakże to, co przypada na poczet danego długu, wierzyciel może przede wszystkim zaliczyć na związane z tym długiem zaległe należności uboczne oraz na zalegające świadczenia główne.

§2. Jeżeli dłużnik nie wskazał, który z kilku długów chce zaspokoić, a przyjął pokwitowanie, w którym wierzyciel zaliczył otrzymane świadczenie na poczet jednego z tych długów, dłużnik nie może już żądać zaliczenia na poczet innego długu.

§ 3. W braku oświadczenia dłużnika lub wierzyciela spełnione świadczenie zalicza się przede wszystkim na poczet długu wymagalnego, a jeżeli jest kilka długów wymagalnych – na poczet najdawniej wymagalnego.

 Wierzycielu:
  • jeśli masz jedno roszczenie wobec tego samego dłużnika zaś ten dokonuje wpłaty i wskazał w tytule przelewu numer faktury zobowiązany jesteś zaliczyć wpłatę na poczet tejże faktury ale…możesz w pierwszej kolejności rozliczyć odsetki z tejże faktury (i tylko z tej) zaś w dalszej kolejności należność główną. W takiej sytuacji nie jesteś zobowiązany sam z siebie informować dłużnika o sposobie zaliczenia wpłaty zaś pokwitowanie jesteś zobowiązany wystawić jedynie na żądanie dłużnika.
  • jeśli masz kilka roszczeń wobec tego samego dłużnika zaś ten dokonuje wpłat i wskazał w tytule przelewu numer faktury zobowiązany jesteś zaliczyć wpłatę na poczet tejże faktury ale…możesz w pierwszej kolejności rozliczyć odsetki z tejże faktury (i tylko z tej) zaś w dalszej kolejności należność główną. Także w takiej sytuacji nie jesteś zobowiązany sam z siebie informować dłużnika o sposobie zaliczenia wpłaty zaś pokwitowanie jesteś zobowiązany wystawić jedynie na żądanie dłużnika.
  • jeśli dłużnika ma kilka długów wobec Ciebie i nie wskazał w tytule przelewu na co dokonuje wpłaty – inicjatywa należy do Ciebie ale powinieneś wręczyć dłużnikowi pokwitowanie z informacją o sposobie zaliczenia wpłaty i dopiero gdy ten się nie sprzeciwi i pokwitowanie przyjmie – Twoje zaliczenie wpłaty można uznać za prawidłowe. Jeśli jednak dłużnik odmówi przyjęcia pokwitowania – nie traci uprawnienia do zarachowania wpłaty.
  • jeśli dłużnik nie wskazał na co chce przeznaczyć wpłatę zaś Ty również nie poinformowałeś go na co zaliczasz wpłatę – wówczas rozliczasz długi najstarsze, najbardziej wymagalne.
  • jeśli uzyskujesz wpłaty w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym nie rozliczasz według ww. reguł a zgodnie z przepisami prawa egzekucyjnego lub upadłościowego

{ 6 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Kamil Październik 12, 2015 o 07:40

Witam, a ja zapytam o inna sytuację, mamy dług który kierujemy na drogę sądową w trybie upominawczym, sprawę prowadzi profesjonalny pełnomocnik, przed wydaniem nakazu zapłaty (a w zasadzie w momencie wpłaty jeszcze nie wiemy czy został wydany) pojawia się dłużnik i chce spłacić całą należność, czy w takim przypadku należy: a) przyjąć kwotę koszty sądowe/koszty zastępstwa prawnego/odsetki/dług i cofnąć powództwo czy też b) przyjąć kwotę odsetki/dług i cofnąć powództwo bez zrzeczenia się roszczenia czekając aż sąd zasądzi koszty?

Odpowiedz

Leszek Bloch Październik 12, 2015 o 10:03

Jak pełnomocnik jest profesjonalny to powinien wiedzieć :). Jeśli dłużnik wpłacił – dłużnik decyduje na co wpłaca. Wierzyciel nie może sam zaliczyć wpłaty na koszty – gdyż koszty nie są należnością uboczną. Wpłata dłużnika po wniesieniu pozwu nie powinna wpływać na wysokość kosztów – gdyż powinny być zasądzone w wysokości adekwatnej do stanu roszczenia na dzień składania pozwu – nawet jak później nastąpiły wpłaty. Jeśli dłużnik spłacił dług – roszczenie wygasło wskutek zapłaty – zatem widzę tu cofnięcie ze rzeczeniem się roszczenia – jeśli chodzi o należność główną i odsetki. Co do spłaty kosztów po wniesieniu pozwu – to ciekawa sprawa postaram się ja kiedyś opisać.

Odpowiedz

Kamil Październik 12, 2015 o 10:49

Miałem taką sytuację że dłużnik się u mnie pojawił z pytaniem „to ile mam zapłacić”, a że pełnomocnik był akurat poza telefonem nie miałem jak się skonsultować. Ostatecznie zrobiłem tak że przyjąłem dług z odsetkami a nie przyjąłem kosztów, pełnomocnik powiedział że ok i ograniczył powództwo. Problem w tym że dłużnik po wydaniu nakazu nie zapłacił mi należnych i zasądzonych kosztów a egzekucja okazała się bezskuteczna co dla mnie oznacza 4000 stracone, stad zastanawiam się czy mogłem przyjąć od razu kwotę kosztów sądowych i zast. radcowskiego, gdyż wtedy dłużnik po prostu by mi je wpłacił.

Odpowiedz

Leszek Bloch Październik 12, 2015 o 10:53

Jak dłużnik chce płacić – trzeba przyjmować. Jeśli wpłata przyjmowana na KP – opisać tytułem kosztów procesu sygn.akt.

Odpowiedz

Kamil Październik 12, 2015 o 11:05

Czyli jednak zawaliłem 🙂 Dziękuje pozdrawiam.

Leszek Bloch Październik 12, 2015 o 11:13

Następnym razem będzie lepiej 🙂

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Dziękuję, że chcesz skomentować mój artykuł! Jednak jeśli szukasz pomocy w swojej sprawie to musisz wiedzieć, że moja odpowiedź ma charakter odpłatny. W tym celu skontaktuj się ze mną, korzystając z zakładki Kontakt.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: