Marzenie pełnomocnika wierzyciela – zaakceptowany przez dłużnika rachunek

Leszek Bloch        30 czerwca 2015        6 komentarzy

Zadzwonił do mnie szkolny kolega (obecnie przedsiębiorca) celem zlecenia dochodzenia w jego imieniu zapłaty za dostarczony kontrahentowi beton.

Gdy przedstawiłem mu korzyści związane z postępowaniem nakazowym (niższa opłata, możliwość zabezpieczenia itp.) zapewnił, że sprawa na pewno się kwalifikuje do tego trybu gdyż posiada podpisane przez dłużnika faktury.

Rzeczywistość okazała się mniej optymistyczna: jedna z faktur była opatrzona po stronie kupującego podpisem pracownika dłużnika oraz pieczęcią: upoważniony do wystawiania i odbioru faktur VAT zaś inna czytelnym podpisem jego żony.

Kolega wywodził z tej okoliczności daleko idące wnioski: miało to według niego dowodzić zarówno otrzymania przez kupującego towaru jak i akceptacji faktury. Mało go przekonywały tłumaczenia, że żona dłużnika czy też jego pracownik nie jest dłużnikiem i nie może w jego imieniu składać oświadczeń – chyba, że posiada stosowne pełnomocnictwo.

No właśnie: jak powinien wyglądać „zaakceptowany przez dłużnika rachunek” wzmiankowany w art. 485 § 1 pkt. 2 kpc – marzenie pełnomocników podejmujących się reprezentacji powoda w sprawach o zapłatę?

Nie ulega wątpliwości, że faktura sprzedaży jest rachunkiem rozliczeniowym.

Przyjmuje się, że podpis kupującego na fakturze oznacza akceptację jej treści – ale musi to być podpis samego kupującego lub osoby mogącej go formalnie reprezentować.

Formalnie to znaczy w przewidziany prawem sposób.

W świetle obowiązujących przepisów prawo do reprezentacji podmiotu wskazują w przypadku spółek prawa handlowego: odpis z rejestru KRS, w przypadku osoby fizycznej: odpis z rejestru ewidencji działalności gospodarczej.

Osoba nie figurująca w rejestrze lub nie będąca przedsiębiorcą powinna legitymować się pisemnym pełnomocnictwem bądź szczególnym (do konkretnej transakcji) lub ogólnym do zawierania czynności rodzajowych.

Pragnących zakwalifikowania sprawy do postępowania nakazowego uprzedzam, że pełnomocnictwa w tym trybie nie domniemywa się i faktura podpisana przez przez tzw. osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa tj. pracownika dłużnika nie będzie z tego tytułu równoznaczna z zaakceptowaną przez dłużnika, ponieważ pracownik taki zwyczajowo w przedsiębiorstwie podejmuje czynności polegające na obsługiwaniu osób korzystających z usług przedsiębiorstwa zaś akceptacja faktur zakupowych do tego rodzaju czynności nie należy. Faktura jest następstwem umowy zatem możliwość jej weryfikacji i akceptacji powinny mieć osoby uprawnione do reprezentacji kupującego.

Faktura podpisana przez pracownika dłużnika i obita przezeń pieczęcią o treści upoważniony do wystawiania i odbioru faktur VAT – nie będzie fakturą zaakceptowaną przez dłużnika. Wymogu akceptacji nie spełni także podpis kierownika, głównego księgowego czy nawet dyrektora – chyba, że osoby te będą wskazane dokumentach rejestrowych jako umocowane do reprezentacji podmiotu albo też będą miały od dłużnika osób pisemne pełnomocnictwo do czynności tego rodzaju.

Prawa do formalnej reprezentacji dłużnika z prawem akceptacji faktur w rozumieniu art. 485 § 1 pkt. 2 kpc nie daje status matki, żony czy kochanki. Także bycie wspólnikiem spółki kapitałowej – chociażby większościowym lub jedynym – to za mało aby formalnie reprezentować taką spółkę – z uwagi na zawarowane dla zarządu (względnie prokurenta) prawo reprezentacji.

W postępowaniu nakazowym do którego nawiązałem prawo do reprezentacji należy wykazać – ze względu na rozpoznawanie spraw nakazowych na posiedzeniach niejawnych – na piśmie i dołączyć do pozwu.

Nie zapominajmy, że faktura ma charakter dokumentu prywatnego i nie korzysta z domniemań przysługującym dokumentom urzędowym a jedynie stanowi dowód tego ,że osoba która go podpisała –  złożyła zawarte w nim oświadczenie (art. 245 kc )

Wiem, że obowiązujące przepisy określające niezbędne elementy, które powinna zawierać faktura nie przewidują w ogóle wymogu jej podpisu przez odbiorcę faktury, niemniej – jeśli chcemy skorzystać z dogodności postępowania nakazowego – zadbajmy aby spełniała ona warunki „zaakceptowanego przez dłużnika rachunku”

{ 6 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Krzysztof Rajkowski Lipiec 1, 2015 o 10:23

Z treści wpisu wynika, że mamy do czynienia z przedsiębiorcami, czy problemu nie rozwiąże Art. 485 § 2a KPC i doręczenie dłużnikowi faktury lub rachunku (np. za pośrednictwem poczty polskiej) ?

Odpowiedz

Leszek Bloch Lipiec 1, 2015 o 13:15

Przepis art. 485 § 2a KPC też dotyczy postępowania nakazowego ale wymaga spełnienia innych przesłanek. W skrócie wg. tego przepisu: do pozwu należy dołączyć umowę, dowód spełnienia wzajemnego świadczenia niepieniężnego oraz dowód doręczenia faktury. Aby dołączyć do pozwu należy mieć na piśmie – co dyskwalifikuje chociażby umowy ustne a tych jest przecież przeważająca ilość. Sama faktura nie jest umową a jej następstwem.

Odpowiedz

Michał Lipiec 14, 2017 o 18:16

Czy Pańskim dopuszczalne jest, żeby pełnomocnictwo „do zaakceptowania rachunku w rozumieniu art. 485 par. 1 pkt 2 kpc” zostało udzielone wierzycielowi? Np. przedsiębiorcy zawierają umowę, w której zleceniodawca udziela zleceniobiorcy takiego pełnomocnictwa w zakresie faktury wystawionej za tę usługę. Czy to dopuszczalne? Jakie są ryzyka?

Odpowiedz

Leszek Bloch Lipiec 17, 2017 o 10:18

Proszę zerknąć do art. 108 kodeksu cywilnego

Odpowiedz

Michał Lipiec 17, 2017 o 13:10

Zacząłem się zastanawiać, właśnie zerkając na „chyba że co innego wynika z treści pełnomocnictwa” z art. 108 kc. Czyli dopuszczalne jest udzielenie takiego pełnomocnictwa, zapisując wprost, że chodzi o upoważnienie do akceptowania faktur wystawionych przez drugą stronę umowy?

Odpowiedz

Leszek Bloch Lipiec 17, 2017 o 16:39

Tak, treść przepisu wskazuje że pełnomocnictwo może dopuszczać taką możliwość. Trzeba jednak pamiętać o odpowiedzialności pełnomocnika 471 kc 415 kc

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Dziękuję, że chcesz skomentować mój artykuł! Jednak jeśli szukasz pomocy w swojej sprawie to musisz wiedzieć, że moja odpowiedź ma charakter odpłatny. W tym celu skontaktuj się ze mną, korzystając z zakładki Kontakt.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: