W dniu 11 stycznia 2019 weszła w życie część przepisów  ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych.

Zmiany dotkną pracodawców dłużników alimentacyjnych, gdyż w kodeksie pracy wprowadzono sankcje (grzywna od 1500 zł do 45 000 zł)  dla zatrudniających „na czarno” (tj. bez pisemnej umowy i zgłoszenia do ZUS i skarbówki) egzekwowanych dłużników alimentacyjnych, jak również dla tych którzy wypłacaliby im wynagrodzenie „pod stołem” tj. w wysokości wyższej aniżeli przewidziane umową o pracę.

Podmioty organizujące roboty publiczne będą obowiązane zatrudniać w pierwszej kolejności bezrobotnych dłużników alimentacyjnych i w tym zakresie została zmieniona ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Jak dowodzą przepisy dodane w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych: ZUS, na wniosek złożony w postaci elektronicznej, udostępni komornikowi sądowemu, w postaci elektronicznej, wykaz zawierający dane ubezpieczonych, będących dłużnikami uchylającymi się od zobowiązań alimentacyjnych, obejmujące:
1) imię i nazwisko;
2) numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL – rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości;
3) adres zameldowania, zamieszkania oraz do korespondencji;
4) datę zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych lub do ubezpieczenia zdrowotnego;
5) datę wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych lub z ubezpieczenia zdrowotnego;
6) kod tytułu ubezpieczenia;
7) podstawę wymiaru składki na:
a) ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
b) ubezpieczenie chorobowe,
c) ubezpieczenie wypadkowe,
d) ubezpieczenie zdrowotne;
8) kod świadczenia lub kod przerwy wraz z kwotą wypłaty tego świadczenia;
9) ustalone prawo do emerytury lub renty;
10) dane dotyczące płatnika składek:
a) numer NIP, a jeżeli płatnikowi składek nie nadano tego numeru – numer PESEL lub serię i numer dowodu
osobistego albo paszportu,
b) nazwę skróconą lub imię i nazwisko płatnika składek
– w celu sprawnej realizacji egzekucji świadczeń alimentacyjnych, w tym należności budżetu państwa z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, prowadzonej przez komornika sądowego.

Wprowadzono zmiany zarówno w egzekucji prowadzonej w oparciu o przepisy kodeksu postępowania cywilnego jak również w egzekucji administracyjnej

Szczegóły tutaj

Klauzula przeciwko byłemu wspólnikowi spółki osobowej – zmiany k.p.c. 2019

Leszek Bloch        11 stycznia 2019        Komentarze (0)

Uff… Co prawda ustawa zmieniająca art. 778 (1) k.p.c. weszła w życie 5 stycznia 2019 i znowelizowany na niekorzyść wierzycieli przepis ma także zastosowanie do postępowań w toku ale „moje” postępowanie klauzulowe zakończyło się tuż przed tą datą 🙂 Co nie zmienia faktu, że od teraz będzie jeszcze trudniej egzekwować (jakby do tej pory było łatwo). O co chodzi ? Kojarzysz mój wpis z 3 października 2017 dotyczący odpowiedzialności wspólników spółek osobowych. Otóż Trybunał Konstytucyjny zanegował wówczas konstytucyjność przepisu umożliwiającego nadanie klauzuli wykonalności wspólnikowi spółki jawnej, który w chwili wytaczania powództwa przeciwko spółce nie był już wspólnikiem. W sprawie, którą zajmował się Trybunał Konstytucyjny chodziło o to, że były wspólnik nie będąc pozwanym wraz ze spółką nie mógł podnosić zarzutów w procesie przeciwko spółce, zaś na etapie postępowania egzekucyjnego nie dysponował już środkami procesowymi, które umożliwiałyby mu podniesienie zarzutów przeciwko roszczeniu dochodzonemu przez wierzyciela od spółki. Dotychczas dominowało stanowisko, że  art. 778(1) k.p.c. umożliwia nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności także przeciwko jej byłemu wspólnikowi, jeżeli wystąpił on ze spółki albo spółka została wykreślona z rejestru, pod warunkiem, iż tytuł ten obejmuje zobowiązanie spółki, za które ten wspólnik ponosi odpowiedzialność, czyli zobowiązanie powstałe w czasie uczestnictwa tego wspólnika w spółce albo przed jego przystąpieniem do spółki (por. art. 10 § 3 i art. 32 k.s.h.). Skutkiem wspomnianego wyroku TK jest zmiana art. 778 (1) k.p.c. Obecnie od dnia 5 stycznia 2019 ma on następujące brzmienie:

Art. 778 (1 )Tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko spółce jawnej, spółce partnerskiej, spółce komandytowej lub spółce komandytowo-akcyjnej sąd nadaje klauzulę wykonalności przeciwko wspólnikowi ponoszącemu odpowiedzialność bez ograniczenia całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, jak również wtedy, gdy jest oczywiste, że egzekucja ta będzie bezskuteczna. Nie dotyczy to osoby, która w chwili wszczęcia postępowania w sprawie, w której został wydany tytuł egzekucyjny przeciwko spółce, nie była już jej wspólnikiem.

Zasady odpowiedzialności wspólników spółki jawnej określa art. 22 i art. 31 kodeksu spółek handlowych

Art. 22 

§ 1. Spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową.
§ 2. Każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką, z uwzględnieniem art. 31.

Art. 31 

§ 1. Wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (subsydiarna odpowiedzialność wspólnika).
§ 2. Przepis § 1 nie stanowi przeszkody do wniesienia powództwa przeciwko wspólnikowi, zanim egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna.
§ 3. Subsydiarna odpowiedzialność wspólnika nie dotyczy zobowiązań powstałych przed wpisem do rejestru

Natomiast odpowiedzialność w przypadku zmiany składu osobowego wspólników kształtuje art. 10 k.s.h. i art. 32 k.s.h

 

Art. 10
§ 1. Ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej może być przeniesiony na inną osobę tylko wówczas, gdy umowa spółki tak stanowi.
§ 2. Ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej może być przeniesiony na inną osobę tylko po uzyskaniu pisemnej zgody wszystkich pozostałych wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.
§ 3. W przypadku przeniesienia ogółu praw i obowiązków wspólnika na inną osobę, za zobowiązania występującego wspólnika związane z uczestnictwem w spółce osobowej i zobowiązania tej spółki osobowej odpowiadają solidarnie występujący wspólnik oraz wspólnik przystępujący do spółki.
§ 4.5) Przeniesienie ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki, której umowa została zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy, może nastąpić przy wykorzystaniu wzorca udostępnionego w systemie teleinformatycznym. Oświadczenia zbywcy i nabywcy wymagają w takiej sytuacji opatrzenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem zaufanym.
§ 5. Oświadczenia woli złożone w sposób, o którym mowa w § 4, są równoważne z oświadczeniami woli złożonymi w formie pisemnej.

Art. 32

Osoba przystępująca do spółki odpowiada za zobowiązania spółki powstałe przed dniem jej przystąpienia.

Wystąpienie ze spółki nie zwalnia byłego wspólnika z odpowiedzialności określonej w art. 22 k.s.h. za zobowiązania powstałe wcześniej – co potwierdził w uzasadnieniu uchwały z dnia 18 grudnia 2008 r., III CZP 126/08.

Jak widzisz warto się zatem zastanowić czy nie pozywać wspólnika razem ze spółką.

Zwłaszcza, że przed uzyskaniem klauzuli wykonalności nie możesz egzekwować ale możesz zabezpieczać roszczenie także na majątku wspólnika…

Dni które przesuną termin w roku 2019

Leszek Bloch        04 stycznia 2019        Komentarze (0)

Zaczął się kolejny rok zatem warto przepatrzeć kalendarz pod kątem dni które będą miały wpływ na koniec terminu do czynności procesowych. Mogą one mieć także znaczenia dla zaplanowania dłuższego urlopu. Dłuższy urlop mogą zapewnić dni ustawowo wolne od pracy przypadające poza sobotą i niedzielą. Dni takie przesuwają także koniec upływu terminu do wykonania czynności prawnej (np: zapłaty lub wniesienia środka zaskarżenia). Ustawodawca zagwarantował bowiem, że jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Sobota ma wpływ na koniec terminu od 1 stycznia 2017 kiedy to został znowelizowany art. 115 kodeksu cywilnego – o czym pisałem w artykule Co nowego w Nowym Roku 2017: koniec terminu nie upłynie w sobotę.

Dni ustawowo (ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy ) wolne od pracy w roku 2019 to:

1 stycznia – Nowy Rok (już minął :))

6 stycznia – Święto Trzech Króli (przypada w niedzielę),

pierwszy dzień Wielkiej Nocy, (Niedziela Wielkanocna – 21 kwietnia 2019)

drugi dzień Wielkiej Nocy (Poniedziałek Wielkanocny czy też Lany Poniedziałek – 22 kwietnia 2019)

1 maja – Święto Państwowe, (Święto Pracy – w roku 2019 przypada w środę)

3 maja – Święto Narodowe Trzeciego Maja,(Święto Konstytucji Trzeciego Maja w roku 2019 przypada w piątek)

pierwszy dzień Zielonych Świątek (Zesłanie Ducha Świętego – 9 czerwca 2019 niedziela)

dzień Bożego Ciała ( jak zwykle czwartek 🙂 w roku 2019 Boże Ciało przypada 20 czerwca)

15 sierpnia – Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, albo też Święto Wojska Polskiego (w roku 2019 przypada w czwartek)

1 listopada – Wszystkich Świętych, (piątek)

11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości,(poniedziałek)

25 grudnia – pierwszy dzień Bożego Narodzenia, (w 2019 r. będzie to środa)

26 grudnia – drugi dzień Bożego Narodzenia; (w 2019 r. będzie to czwartek)

niedziele.

Zmiany w egzekucji 2019: czynności komornika bez VAT

Leszek Bloch        02 stycznia 2019        4 komentarze

Z ostatniej chwili : )

Na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości pojawiła się informacja mająca kluczowe znaczenie dla egzekucji. Z utrzymanej w populistycznym tonie notatki  o zmianach w egzekucji – przedstawiającej szereg instrumentów mających demotywować komorników (typu: Komornik otrzyma wynagrodzenie prowizyjne, stanowiące część pobranych opłat. Procentowa wysokość wynagrodzenia będzie malała wraz z wysokością ściągniętych przez komornika opłat (od 99 do 60 proc.)  wyłuskałem temat, którego losy ważyły się w ostatnich miesiącach. Chodzi o VAT w egzekucji.

 

Temat ten rozpalał dyskusje od dłuższego czasu. Wspomnę tylko garść wpisów jakie pojawiły się na blogu ad. VAT w egzekucji.

VAT w egzekucji: uchwały SN to jeszcze nie koniec. Teraz Trybunał Sprawiedliwości UE.

Jeszcze o VAT w egzekucji. Czy wierzyciel / dłużnik zawsze odpowiada za błędy komornika?

VAT w egzekucji: bolesne konsekwencje dla wierzycieli za błąd komornika

SN ostatecznie przesądził: komornik nie może dodać VAT do opłaty egzekucyjnej

NSA: Komornik jest podatnikiem VAT.

Uchwała SN: komornik nie powiększy opłaty egzekucyjnej o VAT.

Czy komornik powiększy opłatę egzekucyjną o VAT ?

Koszty egzekucji wzrosną nie tylko o VAT.

W skrócie rzecz ujmując było to tak, że komornicy zostali uznani za podatników VAT , w wyniku czego zaczęli doliczać VAT do opłaty egzekucyjnej – po czym SN ostatecznie przesądził: komornik nie może dodać VAT do opłaty egzekucyjnej. Dokonana przez nowelizację ustawy o komornikach obniżka opłaty egzekucyjnej do 10%  połączona z perspektywą odprowadzania od niej VAT przez komorników stanowiłyby moim zdaniem gwóźdź do trumny skutecznej egzekucji. Losy VAT w egzekucji ważyły się do samego końca tj. do chwili wejścia w życie znowelizowanej ustawy o komornikach.

 

Na szczęście jak zapowiada wspomniana notatka Ministerstwa Sprawiedliwości: 

Ministerstwo Sprawiedliwości porozumiało się z Ministerstwem Finansów, że w związku z tymi nowymi przepisami zostanie wydana interpretacja ogólna, w myśl której czynności komorników wykonywane w postępowaniu egzekucyjnym nie będą podlegać opodatkowaniu VAT.

 

A co na to Ministerstwo Finansów?

Na stronie internetowej Ministerstwa Finansów odszukałem komunikat dot. interpretacji ogólnej w sprawie komorników którego treść przytaczam poniżej:

Ministerstwo Finansów uprzejmie informuje, że w najbliższym czasie wyda interpretacje ogólną przepisów prawa podatkowego w sprawie opodatkowania podatkiem VAT działalności komorników sądowych od 1 stycznia 2019 r., tj. po wejściu w życie przepisów:

ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 771) oraz
ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 770).

Główną tezę interpretacji ogólnej stanowić będzie stwierdzenie, że wykonywane – w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2019 r. – przez komorników sądowych czynności w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Tak jak i w latach poprzednich blogową aktywność w kolejnym – tym razem 2019 – roku rozpoczynam cieszącym się poczytnością wpisem „odsetkowym”.

Tradycyjnie przypominam też pokrótce rodzaje odsetek:

 

  • „odsetki kapitałowe” (nie jest to nazwa kodeksowa ale odzwierciedla ich charakter) stanowiące wynagrodzenie za korzystanie z cudzego kapitału (np: odsetki od pożyczek) przy czym mogą to być odsetki w wysokości przewidzianej ustawą, orzeczeniem sądowym lub umową przy czym umowa stron nie może przekraczać granic odsetek maksymalnych.
  • „odsetki za opóźnienie” – będące dolegliwością za przekroczenie terminu płatności – czy to w relacjach między przedsiębiorcami czy w relacjach z udziałem konsumentów.  W ramach odsetek z tytułu opóźnienia można także mówić o odsetkach ustawowych przewidzianych przepisami kodeksu cywilnego (odsetki ustawowe za opóźnienie) lub ustawą o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych) jak również o odsetkach umownych (niższych lub wyższych od ustawowych ale nie przekraczających odsetek maksymalnych z tytułu opóźnienia). Nadmienię, że nie wszystkie każda relacja między przedsiębiorcami będzie kwalifikować się aby np: odsetki przy najmie).

Podstawą naliczania odsetek może być ustawa (np: kodeks cywilny, ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych), umowa stron czy też orzeczenie sądowe albo decyzja organu.

 

Dla stałych czytelników nie będzie zdziwieniem , że dla przejrzystości zestawiam odsetki w formie tabelarycznej

 

rodzaj odsetek podstawa prawna zasady obliczania wysokość w styczniu 2018

 

Odsetki ustawowe („kapitałowe)

 

Art. 359 § 2 k.c. stopa referencyjna NBP+3,5 pkt. Proc. 5,00%
 

Odsetki maksymalne („kapitałowe”)

 

art. 359 § 2k.c.

 

2 x odsetki ustawowe

 

10,00%

 

 

odsetki umowne („kapitałowe”)

 

umowa w zw. z art. 359 k.c.

 

nie więcej niż odsetki maksymalne

 

odsetki umowne=/<10%

 

 

odsetki ustawowe za opóźnienie

 

Art. 481 k.c.

 

stopa referencyjna NBP+5,5 pkt. Proc.

 

7,00%

 

 

Odsetki maksymalne za opóźnienie

 

Odsetki umowne za opóźnienie

 

Art. 481 k.c.

 

 

 

art. 481 k.c.

 

2 x odsetki ustawowe za opóźnienie

 

nie więcej niż odsetki maksymalne za opóźnienie

 

14,00%

 

 

odsetki umowne za opóźnienie =/<14%

 

 

odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych

 

ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych

 

stopa referencyjna NBP+8 pkt. Proc.

 

9,50%

 

Podstawa prawna odsetek „kapitałowych” – zarówno ustawowych, umownych jak i maksymalnych:

Art. 359 kodeksu cywilnego

§ 1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.

§ 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych.

§ 21. Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych (odsetki maksymalne).

§ 22. Jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne.

§ 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych, także w razie dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy.

§ 3.(uchylony)

§ 4. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych.

Wspomniane w art. 359 § 4 k.c. obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wysokości odsetek ustawowych, zostało wydane w dniu 7 stycznia 2016 r( M.P. z 2016 r. poz. 46) i nadal obowiązuje zaś zgodnie z nim „poczynając od dnia 1 stycznia 2016 r. wysokość odsetek ustawowych wynosi 5% w stosunku rocznym”.

Podstawa prawna naliczania odsetek za opóźnienie, które nie wynikają z transakcji handlowych między przedsiębiorcami

Art. 481 kodeksu cywilnego

między przedsiębiorcami. 

§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

§ 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

§ 21. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie).

§ 22. Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie.

§ 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy.

§ 24. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie.

§ 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.

Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości dotyczące wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie do którego odsyła art. 481 § 24 k.c. zostało wydane dnia 7 stycznia 2016 r. (M.P. z 2016 r. poz. 47) i nadal obowiązuje zaś zgodnie z nim: „poczynając od dnia 1 stycznia 2016 r. wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie wynosi 7% w stosunku rocznym”.

 

Podstawa prawna do naliczania odsetek między przedsiębiorcami w transakcjach handlowych

Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych z dnia 8 marca 2013 r. – art. 4

Art. 4 
(…)
3) odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych – odsetki w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i ośmiu punktów procentowych.

 

Tak więc w kwestii wysokości odsetek rok 2019 nie przyniósł zmian i z przyjemnością mogę polecić jako nadal zachowujące aktualność moje dotychczasowe wpisy „odsetkowe”:

 

Odsetki bez zmian. Komunikat RPP o stopach procentowych.

Odsetki 2018: ustawowe i umowne, kapitałowe, za opóźnienie i w transakcjach handlowych,

Odsetki 2017 porównanie z 2016 i 2015 zmiany?

Odsetki 2016; zmiany, porównanie z 2015

Odsetki ustawowe, umowne, w transakcjach handlowych po zmianach 2016 zestawienie tabela

Jakie odsetki między przedsiębiorcami a jakie z udziałem konsumentów

Kiedy żądać odsetek

Zabezpieczenie zwrotu pożyczki. Odsetki maksymalne przy pożyczce

Jakie odsetki przy najmie między przedsiębiorcami

O 40 EURO, odsetkach i nie tylko

 

Natomiast w 2019 wejdą w życie zmiany odnośnie możliwości naliczania odsetek od odsetek. Więcej o tym poczytasz tutaj