Prezydent podpisał ustawę skracającą okres przedawnienia

Leszek Bloch        29 maja 2018        3 komentarze

Istotna informacja dla dłużników i wierzycieli: wczoraj tj. 28 maja 2018r. Prezydent RP podpisał ustawę skracającą podstawowy okres przedawnienia z 10 do 6 lat.

Zmienione zostały kluczowe dla przedawnienia art. 188 k.c. oraz 125 § 1  k.c. które otrzymały brzmienie następujące:

„Art. 118. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.”;

art. 125 § 1. Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd, przedawnia się z upływem sześciu lat. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenie okresowe należne w przyszłości przedawnia się z upływem trzech lat.”;

Ustawa wspomniana przewiduje także, iż po upływie terminu przedawnienia nie będzie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. W wyjątkowych przypadkach sąd będzie mógł, po rozważeniu interesów stron, nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia roszczenia  przysługującego przeciwko konsumentowi, jeżeli wymagać będą tego względy słuszności jednakże w takich razach sąd powinien rozważyć min: długość terminu przedawnienia; długość okresu od upływu terminu przedawnienia do chwili dochodzenia roszczenia; charakter okoliczności, które spowodowały niedochodzenie roszczenia przez uprawnionego, w tym wpływ zachowania zobowiązanego na opóźnienie uprawnionego w dochodzeniu roszczenia.;

Nowela w/w wpłynie także na wymogi formalne pozwów ponieważ w sprawach o zasądzenie roszczenia wprowadza (w art. 187 k.p.c.) wymóg oznaczenia w pozwie daty wymagalności roszczenia.

Ustawa ta o wdzięcznym i oryginalnym tytule 🙂 Ustawa z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw wejdzie w życie po 30 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw – a zatem już niedługo.

Alimenty a skarga pauliańska. „Moja” sprawa w „Rzeczpospolitej”

Leszek Bloch        22 maja 2018        4 komentarze

Nie będę pewnie odosobniony wśród prawniczej braci jeśli powiem, że stale przeczesuję portal orzeczeń sądów powszechnych czy tematyczne działy w prasie – w poszukiwaniu nowych, ciekawych orzeczeń. Szukam tam interesujących stanów faktycznych i inspirujących rozwiązań. Wszystko po to aby być coraz lepszym i jeszcze skuteczniej pomagać wierzycielom. Praca prawnika wiąże się przecież z nieustannym kształceniem i nadążaniem za zmieniająca się rzeczywistością 🙂

Kilka dni temu zaintrygował mnie tytuł Metoda „na alimenciarza” nie ochroni przed wierzycielem w internetowym wydaniu „Rzeczpospolitej” (a precyzyjnie rzecz ujmując na podstronie prawo i w zakładce prawo w firmie). Zaintrygował, gdyż wykorzystywanie obowiązku alimentacyjnego w celu uniknięcia zaspokojenia wierzycieli to zabieg wcale nie tak rzadko spotykany – a przy tym bardzo groźny bo zwykle prowadzący do bezskuteczności egzekucji (alimenty korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia w egzekucji).

Kliknąwszy na wspomniany tytuł zagłębiłem się w lekturze. Już od pierwszych zdań tekstu stan faktyczny wydał mi się na tyle znajomy, że nie mogło być mowy jedynie o podobieństwie. To była „moja” sprawa 🙂 Opisywałem ją już zresztą na blogu. Jeśli śledzisz moje wpisy przypominasz sobie być może artykuł z września 2017:  Skarga pauliańska: wszystko dla dziecka dłużnika ale wierzyciele też mają dzieci a także wcześniejszy ze stycznia 2016 Skarga pauliańska. Alimenty kontra hipoteka. To właśnie ta sprawa. Trwa już bardzo długo – a wierz mi to jeszcze nie koniec.

Okazuje się, że wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie został opublikowany na portalu: orzeczenia.ms.gov.pl i zapewne z uwagi na nośną tematykę został „wyłuskany” przez redakcję Rzeczpospolitej. Sąd Apelacyjny podkreślił w wyroku: Nie może akceptować sytuacji, w której obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci traktowany jest jako droga wyprowadzenia majątku nieuczciwego dłużnika. Przytoczył także stanowisko SN w zbliżonej sprawie:

Jak to stwierdził Sąd Najwyższy w wydanej na tle zbliżonego stanu faktycznego uchwale 7 sędziów z dnia 11 X 1980 r. III CZP 37/80 , stanowiącej zasadę prawną, w przypadku gdy nie istnieje należność alimentacyjna , dłużnik świadomy tego stanu rzeczy, który znosi prowadzoną przeciwko niemu egzekucję alimentów , uszczupla swój majątek i tym samym działa ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, jeżeli ten w następstwie takiego stanu rzeczy nie uzyska zaspokojenia . „ Rzekomy zaś wierzyciel alimentacyjny zostaje tą droga obdarowany”.

Może tego nie wiesz – ale bardzo istotne znaczenie ma uchwała 7 sędziów SN – nawet jeśli nie jest zasadą prawną.

Otóż Sąd Najwyższy wyroku sygn.akt. I CNP 35/12 z dnia 10 maja 2013 r. podkreślił:

Dokonanie przez sąd powszechny wykładni przepisów prawa, która odbiega od wykładni przyjętej w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego i w późniejszym jednolitym orzecznictwie, bez odniesienia się do argumentów leżących u podstaw tej uchwały, stanowi kwalifikowane naruszenie prawa, wymagane przez art. 424(1) § 1 k.p.c. do stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.

 A wiesz co jest najdziwniejsze? Rozmawiając z komornikami wiem, że sprawa wykorzystywania alimentów w egzekucji to niemal norma – natomiast działania wierzycieli zmierzające do ubezskutecznienia takich praktyk – należą do rzadkości.

Jak wygląda licytacja nieruchomości

Leszek Bloch        15 maja 2018        2 komentarze

Zarówno na rynku pierwotnym jak i wtórnym ceny mieszkań rosną. Być może zastanawiasz się czy nie zakupić mieszkania na licytacji komorniczej. Ciekawi Cię jak wygląda taka licytacja? Poniżej kilka słów o tym a także treść protokołów ilustrujących przebieg takich licytacji.

Mieszkania z rynku wtórnego choć powstawały zwykle w innej rzeczywistości (często jest to tzw. wielka płyta) mają niezaprzeczalne zalety: budowane niegdyś na obrzeżach miast – obecnie wskutek dalszej rozbudowy znajdują się w centrum, są dobrze skomunikowane, wokół mają zazwyczaj bardzo dobrze rozwiniętą infrastrukturę – w postaci nie tylko spożywczaków czy przychodni zdrowia ale i żłobków, przedszkoli, szkół, boisk, placów zabaw i terenów zielonych – na które wówczas nie skąpiono miejsca – podczas, gdy obecnie w dobie wszechobecnej komercji miejsca takie wykrawane są niezwykle oszczędnie.

Egzekucję z nieruchomości może prowadzić jedynie komornik działający przy sądzie rejonowym, w którego okręgu położona jest nieruchomość i taka licytacja odbywa się w budynku tego sądu. Nadzór nad egzekucją prowadzą wydziały cywilne sądów rejonowych. Często są to wydzielone w tym celu sekcje. Np: w Sądzie Rejonowym Lublin – Zachód nadzorem nad egzekucją zajmuje się VIII Wydział Cywilny – zaś w jego ramach sekcja Egzekucyjno- Zabezpieczająca.

Pamiętaj, że w niektórych miastach działa kilka sądów rejonowych, z których każdy obejmuje swoją właściwością inny obszary.

Dla przykładu: sądy rejonowe właściwe dla Krakowa i przyległości to: Sąd Rejonowy dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie, Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza w Krakowie, Sąd Rejonowy dla Krakowa Nowej Huty w Krakowie, Sąd Rejonowy dla Krakowa Krowodrzy w Krakowie zaś dla Lublina i okolic przewidziano: Sąd Rejonowy Lublin Zachód w Lublinie oraz Sąd Rejonowy Lublin Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku.

Na stronach www każdego sądu jest informacja o tym jakie miejscowości lub ulice podlegają właściwości tego sądu (Dla przykładu informacja o obszarze właściwości Sądu Rejonowego Lublin-Zachód ze strony http://lublin-zachod.sr.gov.plMiasto Lublin, poza obszarem w granicach przebiegających od granicy miasta Lublin i gminy Wólka, na wschód od rzeki Bystrzyca do Al. Unii Lubelskiej oraz do skrzyżowania z ul. Fabryczną i na północ od ul. Fabrycznej i ul. Droga Męczenników Majdanka do granicy miasta Lublin z gminą Głusk, oraz dla gmin Jastków i Konopnica. Podział ulic Lublina przyporządkowanych według właściwości do Sądu Rejonowego Lublin Zachód i Sądu Rejonowego Lublin Wschód możesz zobaczyć tutaj.

Oczywiście przy każdym sądzie rejonowym działa zwykle co najmniej kilku komorników i każdy jest właściwy miejscowo do prowadzenia egzekucji z nieruchomości. Na stronie sądu rejonowego znajduje się wykaz kancelarii komorniczych działających przy tym sądzie. Wykaz kancelarii komorniczych działających przy Sądzie Rejonowym Lublin – Zachód znajdziesz tutaj a tutaj wykaz kancelarii komorniczych działających przy Sądzie Rejonowym Lublin -Wschód. O tym do którego komornika skierować wniosek decyduje wierzyciel. Jeśli kilku komorników wszczęło egzekucję z nieruchomości wówczas o tym, który faktycznie będzie ją prowadził decyduje pierwszeństwo wszczęcia egzekucji i stopień jej zaawansowania egzekucji.

Licytację prowadzi komornik – ale licytacja odbywa się pod nadzorem sędziego, w budynku sądu, na sali rozpraw, na posiedzeniu jawnym.

Jak zatem wygląda przebieg licytacji takiego mieszkania z punktu widzenia przeciętnego uczestnika? Scenariuszy – może być wiele. Przedstawiam jeden z nich.

Zakładam, że chcesz kupić mieszkanie i spełniłeś warunki licytacyjne.

Oczekujesz na korytarzu na wywołanie sprawy.

Po wywołaniu sprawy kierujesz się na salę.

Sędzia siedzi za stołem sędziowskim a z boku stołu – protokolant. Komornik zajmuje miejsce w ławach po prawej ręce sędziego (tam gdzie zwykle siada powód). W ławach po lewej ręce sędziego jest miejsce dla dłużnika i jego pełnomocników. Jako licytant zajmujesz miejsce naprzeciw sędziego – w ławach dla publiczności.

Przebieg samej licytacji dokumentuje protokolarnie komornik.

Sąd dokumentuje protokolarnie przebieg posiedzenia – bądź jednak także przygotowany na rejestrację przebiegu takiego posiedzenia licytacyjnej przez urządzenia audiowizualne.

Sąd sprawdza kto się stawił.

Komornik przedkłada listę osób, które wpłaciły rękojmię.

Następnie następuje sprawdzenie tożsamości licytantów (nie zapomnij dowodu tożsamości).

Jeśli licytujesz w imieniu własnym sąd zapyta czy pozostajesz w związku małżeńskim – a jeśli tak w jakim ustroju majątkowym. Jeśli licytujesz w cudzym imieniu zapyta o właściwe umocowanie.

Jeśli pozostajesz w ustawowym ustroju wspólności majątkowej bądź przygotowany na pytanie czy licytujesz do majątku wspólnego czy osobistego.

Jeśli licytujesz do majątku wspólnego pamiętaj, że powinieneś mieć pisemną zgodę małżonka na dokonanie konkretnej czynności.

Jeśli takiej zgody nie posiadasz w chwili licytacji – sąd wyznaczy Ci termin do jej dostarczenia, pod rygorem pominięcia dokonanych przez Ciebie czynności.

Komornik rozpoczyna licytację. Podaje cenę wywołania…..

Jako licytujący – podajesz oferowaną cenę i oferenta – czyli swoje imię i nazwisko lub imię i nazwisko albo nazwę mocodawcy w imieniu którego występujesz.

Licytacja odbywa się bardzo szybko -podobnie jak na amerykańskich licytacjach znanych z telewizji 🙂

Kiedy już nie ma dalszych postąpień, komornik zamyka licytację i informuje kto nabył nieruchomość i za jaką cenę.

Komornik pyta się czy ktoś zgłasza zastrzeżenia co do przebiegu licytacji.

Po zakończeniu i zamknięciu licytacji sąd wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę. Sąd może również, odroczyć (do tygodnia) lub wstrzymać (do czasu rozstrzygnięcia skarg i zażaleń) wydanie postanowienia o udzieleniu przybicia (art. 988 k.p.c.)

Wychodzisz z sali.

Poniżej przykładowe protokoły sądowe z przebiegu posiedzeń sądu z licytacją nieruchomości:

protokół licytacji nieruchomości SR Lublin Zachód 28.11.2013

protokół licytacji nieruchomości SR Lublin Zachód 9.06.2014

protokół licytacji nieruchomości SR Lublin-Zachód 20.08.2014

protokół licytacji nieruchomości SR Lublin-Zachód 6.12.2016

Protokół licytacji nieruchomości SR Lublin Zachód 25.10.2017

Protokół licytacji nieruchomości SR Kraków Śródmieście 09.05.2018

Protokół licytacji nieruchomości SR Kraków Śródmieście 14.05.2018

Konstytucja biznesu weszła w życie. Lista 7 ważnych zmian.

Leszek Bloch        01 maja 2018        2 komentarze

„Święto Pracy uczcij pracą” z uśmiechem mawiał mój Ojciec (w czasach gdy byłem nastolatkiem), gdy w ten dzień zabierał mnie do pracy w polu (swoją drogą wolałem to niż uczestnictwo w pochodzie i wysłuchiwanie przemówień). Nawiązując do zaleceń mojego Rodzica, a wolą ustawodawcy oderwany od swoich bieżących zawodowych obowiązków, zasiadłem przed klawiaturą aby wspomnieć o „Konstytucji Biznesu” która weszła w życie wczoraj tj. 30.04.2018.

Pod nazwą „Konstytucja Biznesu” kryje się pięć nowych ustaw, które wprowadzają zmiany w ok. 200 dotychczas obowiązujących aktach prawnych. W założeniu mają ułatwić życie przedsiębiorcom.

W skład pakietu „Konstytucji Biznesu” wchodzą następujące ustawy:

Jakie zmiany zostały wprowadzone?

Oto subiektywna lista 7 wybranych zmian.

  1. Zostanie powołany Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców. Będzie mógł np: wystąpić do urzędów o sporządzenie objaśnień do zawiłych przepisów lub do SN czy NSA o usunięcie rozbieżności w wykładni przepisów.
  2. Czego prawo nie zabrania jest dozwolone.
  3. Domniemanie uczciwości przedsiębiorcy i rozstrzyganie wątpliwości lub niejasności na jego korzyść.
  4. Milczenie oznacza zgodę (brak decyzji w ustawowym czasie jej wydania oznacza zgodę)
  5. Zasada proporcjonalności w żądaniach urzędów i nakładanych karach
  6. Z ulgi na złe długi skorzystasz już po 120 dniach
  7. W CEIDG ujawnisz także prokurenta.

Ostatnia zmiana może wydać Ci się nieistotna ale dla mnie i dla wierzycieli dochodzących roszczeń ma znaczenie. Otóż dotychczas w CEDIG można było wpisać pełnomocnika. Nie był natomiast wpisany zakres jego umocowania. Utrudniało to zatem domniemanie, że taki pełnomocnik uprawniony był np:  do akceptacji faktury w imieniu przedsiębiorcy, mógł bowiem być uprawniony tylko do kontaktów z urzędem. Z kolei żądanie dokumentu prokury czy innego pełnomocnictwa jest w realiach dynamicznego obrotu gospodarczego nieco uciążliwe. Wpis prokurenta w CEDIG to zupełnie inna historia – bowiem zakres prokury wynika wprost z przepisów. Teraz wystarczy zerknąć do CEDIG i wiesz kto jest prokurentem a zakres jego umocowania wskażą ci przepisy 109 (1) i nast. kodeksu cywilnego.

 To tyle na dzisiejszy pierwszomajowy poranek i resztę czasu zamierzam poświęcić rodzinie. Pogoda dopisuje a mec. Monika Zawiejska przytoczyła na swoim blogu  myśl Rabbiego Noaha Weiberga „Jeszcze nikt nie powiedział na łożu śmierci: szkoda, że nie spędziłem więcej czasu w biurze”. Zaiste sama prawda 🙂

O skardze pauliańskiej pisałem nie raz i nie dwa – jednak w kontekście należności cywilnoprawnych, a zapadły w dniu wczorajszym wyrok Trybunału Konstytucyjnego TK 52/16 dotyczy chronionych skarga pauliańską – należności publicznopranych.

Dla przypomnienia i w uproszczeniu:

  • powództwo pauliańskie pozwala uznać czynność prawną zdziałaną z pokrzywdzeniem wierzyciela za bezskuteczną w stosunku do niego.
  • przepisy dotyczące skargi pauliańskiej znajdują się w kodeksie cywilnym – art. 527 i nast.
  • kodeks cywilny dotyczy stosunków cywilnoprawnych a nie publicznoprawnych (Art. 1 kodeksu cywilnego stanowi „Kodeks niniejszy reguluje stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi”).
  • należności publicznoprawne to należności państwa, samorządu lub budżetu unijnego

Wydawać by się mogło, że należności publicznoprawne nie będą korzystać z ochrony skargi pauliańskiej która dotyczy należności cywilnoprawnych – jednak w orzecznictwie sądowym ugruntował się pogląd, że należności publicznoprawne – nie będąc chronionymi skargą pauliańską wprost – mogą mieć zapewnioną ochronę pauliańską w drodze analogii. Mam nadzieję, że nie narażę się za bardzo prawnikom, jeśli na potrzeby tego wpisu przyjmę, że analogia to metoda stosowania prawa, która pozwala uznać obowiązywanie przepisu prawa w stosunku do sytuacji nieunormowanej przez ustawodawcę – poprzez porównanie jej z sytuacją unormowaną i znalezienia podobieństw. Analogia zmierza w tym przypadku do objęcia ochroną pauliańską należności publicznoprawnych którym ustawodawca nie zapewnił wyraźnej ochrony w przepisach.

Otóż we wspomnianym wyroku TK 52/16 z dnia 18.04.2018 Trybunał Konstytucyjny orzekł że art. 527 § 1 k.c. (dotyczący skargi pauliańskiej) w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie na zasadzie analogii legis do ochrony należności publicznoprawnych, jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Niby nic nadzwyczajnego – bo Trybunał Konstytucyjny potwierdził dotychczasową utrwaloną i jednolitą linię orzeczniczą sądów powszechnych (wspomnę chociażby uchwałę siedmiu sędziów SN III CZP 85/02), niemniej sprawę do Trybunału Konstytucyjnego skierował Rzecznik Praw Obywatelskich – co dawało pewne szanse na zmianę tego stanu rzeczy. Zdaniem RPO stosowanie skargi pauliańskiej w drodze analogii do dochodzenia należności publicznoprawnych stanowi naruszenie zasady poprawnej legislacji, zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasady powszechności ponoszenia danin publicznych określonych w ustawie. (Z wnioskiem Rzecznika możesz zapoznać się tutaj. Swoje stanowisko przedstawił także: Prokurator Generalny oraz Sejm RP  – jednak nie podzielili wątpliwości RPO.)

 Uwzględnienie stanowiska Rzecznika Praw Obywatelskich wywróciłoby co prawda dotychczasowe orzecznictwo do góry nogami, ale dałoby większą szansę wierzycielom cywilnoprawnym, którzy obecnie nie dość, że muszą rywalizować między sobą –  to także z fiskusem 🙂

A wiesz co najbardziej podoba mi się w skardze pauliańskiej ? Otóż to, że premiuje jedynie aktywnych wierzycieli 🙂 Każdy wierzyciel ma szansę, ale bezskuteczność czynności dłużnika orzeczona w wyroku pauliańskim ma skutek jednie w stosunku do tego, który wytoczył powództwo. Czynność dłużnika będzie nadal skuteczna w stosunku do tych pokrzywdzonych wierzycieli, którzy nie podjęli stosownych działań.