Wierzyciel może pozywać nie tylko dłużnika ale i jego małżonka, który nie był stroną czynności. III CZP 106/18

Leszek Bloch        12 kwietnia 2019        7 komentarzy

Kilka miesięcy temu zapowiadałem rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w niezwykle istotnej sprawie. Istotnej nie tylko z punktu widzenia wierzyciela i dłużnika ale i małżonka dłużnika. Otóż Sąd Okręgowy w Tarnowie przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne dotyczące możliwości pozywania nie samego dłużnika a jego małżonka i zaspokajania się z ich majątku wspólnego, w sytuacji gdy małżonek dłużnika nie był stroną czynności prawnej.

Wczoraj tj. 11 kwietnia 2019 Sąd Najwyższy podjął uchwałę sygn.akt. III CZP 106/18 w tej sprawie.

Jej treść jest następująca:

Prawo wierzyciela do zaspokojenia się z majątku wspólnego małżonków na podstawie art. 41 § 1 k.r.o. może zostać zrealizowane także przez wniesienie powództwa przeciwko małżonkowi dłużnika o zobowiązanie do spełnienia świadczenia wynikającego z czynności prawnej, której stroną małżonek dłużnika nie był, niezależnie od tego, czy świadczenie to objęte jest tytułem egzekucyjnym wydanym uprzednio przeciwko samemu dłużnikowi (art. 787 k.p.c.).

 

Przypomnę pytanie Sądu Okręgowego w Tarnowie sygn.akt. I Ca 436/18:

Czy przewidziane w art. 41 § 1 k.r.o. prawo wierzyciela do zaspokojenia się z majątku wspólnego małżonków może być realizowane także przez wytoczenie powództwa przeciwko małżonkowi dłużnika o zobowiązanie do spełnienia świadczenia wynikającego z czynności prawnej, której stroną małżonek dłużnika nie był, i czy uprawnienie to pozostaje aktualne również wtedy, gdy świadczenie to objęte jest już tytułem egzekucyjnym wydanym uprzednio przeciwko samemu dłużnikowi?​

 

Dla przypomnienia poniżej treść art. 787 k.p.c. oraz 41 k.r.o

kodeks postępowania cywilnego:

Art. 787. Tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim sąd nada klauzulę wykonalności także przeciwko jej małżonkowi z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika.

Art. 787(1). Tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim sąd nada klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika z ograniczeniem jego odpowiedzialności do przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego małżonków, jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Art. 787(2). Zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej nie stanowi przeszkody do nadania klauzuli wykonalności według przepisów art. 787 i art. 787(1) oraz prowadzenia na podstawie tak powstałego tytułu wykonawczego egzekucji do tych składników, które należałyby do majątku wspólnego, gdyby umowy majątkowej nie zawarto. Przepis niniejszy nie wyłącza obrony małżonków w drodze powództw przeciwegzekucyjnych, jeżeli umowa majątkowa małżeńska była skuteczna wobec wierzyciela.

kodeks rodzinny i opiekuńczy:

Art. 41. § 1. Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków.

§ 2. Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka albo zobowiązanie jednego z małżonków nie wynika z czynności prawnej, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw, o których mowa w art. 33 pkt 9, a jeżeli wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa.

§ 3. Jeżeli wierzytelność powstała przed powstaniem wspólności lub dotyczy majątku osobistego jednego z małżonków, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw, o których mowa w art. 33 pkt 9.

 

{ 7 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

kjonca Kwiecień 13, 2019 o 09:02

Przyznam się, nie rozumiem.
Czyli niezależnie od tego czy wyraziłem zgodę czy nie na zaciągnięcie długu przez żonę, to mogę być pozwany?

Odpowiedz

Leszek Bloch Kwiecień 13, 2019 o 10:09

Być może w tej sytuacji było tak, że małżonek wyraził zgodę zaś wierzyciel zamiast pozwać dłużnika i następnie żądać klauzuli na małżonka dłużnika skorzystał z innej drogi a mianowicie pozwał małżonka dłużnika bez pozywania samego dłużnika. Niestety to tylko gdybanie gdyż nie znalazłem stanu faktycznego tej sprawy.

Odpowiedz

Lech Kwiecień 14, 2019 o 17:44

Jak rozumiem, po uprawomocnieniu się wyroku klauzulą na małżonka będzie ograniczona tylko do majątku wspólnego?

Odpowiedz

Leszek Bloch Kwiecień 14, 2019 o 19:06

Ja też tak to rozumiem, że małżonek musi jedynie znosić egzekucję z majątku wspólnego. Nie wyobrażam sobie aby w takiej sytuacji gdy nie był strona czynności lub nie udzielił poręczenia jego odpowiedzialność mogłaby być szersza.

Odpowiedz

kam Kwiecień 14, 2019 o 20:30

Dla nadania klauzuli konieczne jest aby wierzyciel dysponował dokumentem, w procesie można dowodzić zgody inaczej.
A ograniczenie odpowiedzialności do majątku wspólnego powinno być już w wyroku.

Odpowiedz

Leszek Bloch Kwiecień 14, 2019 o 20:37

Racja

Odpowiedz

Kamil Kwiecień 16, 2019 o 08:38

Tak właśnie było w sprawie w której podjęto uchwałę, tzn. wierzycielowi oddalono wniosek o nadanie klauzuli wykonalności gdyż nie miał dokumentu, więc wytoczył powództwo aby dowodzić w inny sposób.

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Dziękuję, że chcesz skomentować mój artykuł! Jednak jeśli szukasz pomocy w swojej sprawie to musisz wiedzieć, że moja odpowiedź ma charakter odpłatny. W tym celu skontaktuj się ze mną, korzystając z zakładki Kontakt.

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Kancelaria Radcy Prawnego Leszek Bloch Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Kancelaria Radcy Prawnego Leszek Bloch z siedzibą w Lublinie.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem bloch.kancelaria@gmail.com.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: