Zmiana kodeksu cywilnego 2019 w zakresie odsetek od odsetek

Leszek Bloch        15 stycznia 2019        Komentarze (1)

Lada moment wejdzie w życie zmiana dotycząca odsetek od odsetek. Nie dalej jak tydzień temu Prezydent RP podpisał nowelizację w tym zakresie i po 30 dniach od ogłoszenia zmiana wejdzie w życie. Możliwość naliczania odsetek od odsetek przewiduje art. 482 kodeksu cywilnego.

Obecnie (jeszcze) ma on następującą treść:

Art. 482
§ 1. Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.
§ 2. Przepis paragrafu poprzedzającego nie dotyczy pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe.

 

Ustawa nowelizująca ma jedynie trzy artykuły i sprowadza się do uchylenia w art. 482 dotychczasowego § 2 :

USTAWA

z dnia 6 grudnia 2018 r.

o zmianie ustawy – Kodeks cywilny

Art. 1. W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025, 1104, 1629, 2073 i 2244) w art. 482 uchyla się § 2.

Art. 2. Do odsetek należnych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Uchylony został jedynie § 2 w art. 482 kodeksu cywilnego.

Nadal można będzie żądać odsetek za opóźnienie od zaległych odsetek od chwili wytoczenia o nie powództwa. Nadal będzie można żądać odsetek od odsetek jeśli po powstaniu zaległości strony zgodzą się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.

Jak wskazuje przebieg procesu legislacyjnego na stronach Sejmu RP Projektodawcą zmian jest Prezydent.

Uzasadnienie prezydenckiego projektu zmian przeczytasz tutaj zaś poniżej przytaczam informację ze strony Prezydenta na temat podpisanej już ustawy:

„Informacja o ustawie z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny

Celem uchwalonej ustawy jest likwidacja nieuzasadnionego uprzywilejowania instytucji kredytowych w zakresie możliwości naliczania odsetek od zaległych odsetek na podstawie art. 482 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025, z późn. zm.), zwanej dalej „Kc”.
Uchwalona ustawa wprowadza zmianę w Kc, polegającą na uchyleniu dotychczas obowiązującej regulacji art. 482 § 2 Kc stanowiącej, iż dopuszczalne jest pobieranie odsetek od zaległych odsetek należnych od pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe.
Zgodnie z art. 482 § 1 Kc, od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy. Kc ustanawia zatem zakaz umawiania się z góry o zapłatę odsetek od zaległych odsetek, czyli zakaz stosowania tzw. anatocyzmu. Celem zakazu anatocyzmu jest ochrona dłużnika przed nadmiernym obciążeniem finansowym, które wiązałoby się z opóźnieniem w wykonaniu przez niego świadczenia pieniężnego.
Dotychczas obowiązujące regulacje Kc przewidują trzy wyjątki od zakazu anatocyzmu. Pierwszy dotyczy przypadku, gdy strony umówiły się, już po powstaniu odsetek, na ich kapitalizację. Drugi wyjątek dotyczy kapitalizacji dokonanej po wytoczeniu powództwa o zaległe odsetki. Trzeci wyjątek, wskazany w art. 482 § 2 Kc, ma charakter podmiotowy i odnosi się do instytucji kredytowych. Zgodnie z art. 482 § 2 Kc, dopuszczalne jest pobieranie odsetek od zaległych odsetek należnych od pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe. Dłużnik instytucji kredytowej z tytułu umowy pożyczki długoterminowej nie jest zatem chroniony na zasadach ogólnych przed nadmierną restryktywnością odsetek za opóźnienie, sama zaś instytucja kredytowa jest w tym zakresie uprzywilejowana w obrocie prawnym.
Podkreśla się, że podstawowym problemem obecnej regulacji jest nieuzasadnione uprzywilejowanie instytucji kredytowych, które są niewątpliwie silniejszą stroną stosunku cywilnoprawnego, jakim jest umowa kredytu czy też pożyczki, kosztem dłużników. Przywilej ten kłóci się z istotą zakazu anatocyzmu, która ma chronić dłużników przed powstaniem spirali zadłużenia, natomiast wykorzystywanie przez instytucje kredytowe regulacji zawartej w art. 482 § 2 Kc do tego, aby naliczać odsetki od odsetek przed wytoczeniem o nie powództwa, skutkuje wzrostem zadłużenia po stronie klientów instytucji kredytowych.
W związku z licznymi wątpliwościami dotyczącymi zasadności utrzymywania w obecnym porządku prawnym normy wyrażonej w art. 482 § 2 Kc, uznano za zasadne wprowadzenie zmiany polegającej na usunięciu z treści art. 482 Kc § 2 i tym samym całkowitą likwidację przywileju w zakresie kapitalizacji odsetek przyznanego instytucjom kredytowym.
W zakresie przepisu przejściowego ustawa przewiduje, iż do odsetek należnych przed dniem wejścia w życie uchwalonej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Tym samym, odsetki należne przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej będą mogły być rozliczane zgodnie z dotychczasowym brzmieniem regulacji art. 482 § 2 Kc, natomiast odsetki należne po dniu wejścia w życie przyjętej zmiany – na nowych zasadach, tj. zgodnie z ogólnymi zasadami Kc. Wprowadzona zmiana znajdzie więc zastosowanie również do umów zawartych z instytucjami finansowymi przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej.
A zatem w odniesieniu do tych umów, począwszy od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, stosowane będą regulacje Kodeksu cywilnego, bez dotychczasowego uprzywilejowania wynikającego z art. 482 § 2 Kc.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.”

{ 1 komentarz… przeczytaj go poniżej albo dodaj swój }

Kamil Styczeń 16, 2019 o 08:09

Hmm o ile zmiana w mojej ocenie jednak słuszna, mam jednak wątpliwości co do konstrukcji przepisu przejściowego (chyba dlatego że słowo „należne” bardziej mi pasuje do ustawy o rachunkowości a nie KC). O ile dobrze rozumiem, np. odsetki od odsetek zasądzone przed dniem wejścia w życie ustawy, po dniu wejścia w życie ustawy będą mogły być naliczane zgodnie z przepisami dotychczasowymi, albowiem odsetki były należne przed dniem wejścia w życie ustawy a jedynie część z nich staje się wymagalna po dniu wejścia w życie ustawy?

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Dziękuję, że chcesz skomentować mój artykuł! Jednak jeśli szukasz pomocy w swojej sprawie to musisz wiedzieć, że moja odpowiedź ma charakter odpłatny. W tym celu skontaktuj się ze mną, korzystając z zakładki Kontakt.

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Kancelaria Radcy Prawnego Leszek Bloch Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Kancelaria Radcy Prawnego Leszek Bloch z siedzibą w Lublinie.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem bloch.kancelaria@gmail.com.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: